دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2538-6123 16 1 2026 05 22 Effect of different diets on biological characteristics of Tenebrio molitor (Col.: Tenebrionidae) تأثیر جیره‌های مختلف غذایی بر ویژگی های زیستی سوسک زرد آرد، Tenebrio molitor (Col.: Tenebrionidae) 1 11 9642 10.22124/iprj.2026.33395.1683 FA حسین اوجاقی گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران حمید رضا صراف معیری گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران عباس ارباب گروه گیاه‌پزشکی، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران Journal Article 2026 04 28 The mealworm, Tenebrio molitor L. is a rich source of protein for livestock, poultry, and aquatic animals. In this study, the effect of 10 diets (including food industry waste: industrial bread, pasta, and biscuit waste and waste from industrial poultry and fish slaughterhouses) on the biological characteristics of the mealworm was investigated under laboratory conditions (25 ± 2 °C, relative humidity 65 ± 5%, and 24 hours of darkness). A mixture of 85% wheat bran, 5% baker's yeast, and 10% carrots was used as the control diet. The results indicated that the utilization of food industry and slaughterhouse waste significantly affected the biological parameters of the yellow mealworm. Diets with high levels of biscuit waste and fish waste powder cause 100 % larval mortality. However, substituting fish waste with lower concentration (5%) notably enhanced certain parameters such as the weight of last larval instar (0.132±0.011 g) and larval development time (61.84±4.44 days) compared to other treatments. Conversely, this substitution led to a significant decrease in the total egg laying rate of adult insects (57.8±15.43 eggs) compared to the standard diet (94.20±14.70 eggs). While, a limited inclusion of animal protein-derived sources in the diet of yellow flour beetles may improve some of the growth characteristics of this insect, excessive addition of some of the waste slaughterhouse and food industry wastes can have a negative impact on its survival and reproductive performance سوسک زرد آرد (L.) Tenebrio molitor منبعی غنی از پروتئین برای خوراک دام، طیور وآبزیان می باشد. در این تحقیق تأثیر 10 جیره غذایی (شامل پسماند صنایع غذایی: ضایعات نان صنعتی، ماکارونی و بیسکوئیت و ضایعات کشتارگاه های صنعتی مرغ و ماهی) بر ویژگی های زیستی سوسک زرد آرد در شرایط آزمایشگاهی (دمای 2±25 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 10±65 درصد و 24 ساعت تاریکی) مورد بررسی قرار گرفت. از مخلوط 85 درصد سبوس ‌گندم، پنج درصد مخمر ‌نان و 10 درصد هویج به‌عنوان جیره غذایی شاهد استفاده شد. نتایج نشان داد استفاده از ضایعات صنایع غذایی وکشتارگاهی اثرات معنی‌داری بر شاخص های زیستی سوسک زرد آرد دارد. جیره‌های دارای مقادیر بالای ضایعات بیسکوئیت و پودر ضایعات ماهی موجب تلفات کامل لاروها می شوند. در حالی‌که جایگزینی پسماند پودر ماهی در مقادیر کم (5%) باعث بهبود معنیدار برخی از پراسنجه ها مانند وزن لارو سن آخر ( 0.011 ±0.132 گرم) و زمان نشوونمای لاروی (4/44±61.84روز) نسبت به سایر تیمارها می شود؛ ولی میزان تخمگذاری کل (15/43±57/8تخم) را نسبت به جیره غذایی استاندارد (14/70±92/20تخم) به‌طور معنی‌داری کاهش میدهد. گنجاندن محدود منابع مشتق‌شده از پروتئین حیوانی در جیره غذایی سوسک زرد آرد ممکن است برخی از ویژگی‌های رشدی این حشره را بهبود بخشد، اما افزودن بیش از حد برخی ضایعات کشتارگاهی و صنایع غذایی بیان‌شده می تواند تأثیر منفی بر زنده‌مانی و عملکرد تولیدمثلی آن داشته باشد.

https://iprj.guilan.ac.ir/article_9642_8bdb44830eb51ae623f25a36cd7072f6.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2538-6123 16 1 2026 05 22 Mites of the family Ascidae (Acari: Mesostigmata) of Guilan with description of the male of Iphidozercon caspius and a key for identification of Iranian species کنه‌های خانواده Ascidae (Acari: Mesostigmata) گیلان همراه با توصیف نر Iphidozercon caspius و کلید شناسایی گونه‌های ایران 13 31 9656 10.22124/iprj.2026.33520.1686 FA جلیل حاجی زاده گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Journal Article 2026 05 13 During 2023-2025, the mites fauna of family Ascidae in Guilan province was studied and new specimens were collected and identified from different regions of the province. A total of ten species of mites belonging to the family Ascidae were identified from Guilan province, northern Iran. The collected species include Arctoseius cetratus (Sellnick, 1940), Iphidozercon caspius Hajizadeh, Mortazavi & Nazari, 2014, Zerconopsis michaeli Evans & Hyatt, 1960 and Zerconopsis remiger (Kramer, 1876) from the subfamily Arctosieinae and Antennoseius (Antennoseius) bacatus Athias-Henriot, 1961, Asca aphidioides (Linnaeus, 1758), Asca bicornis (Canestrini & Fanzago, 1877), Gamasellodes bicolor (Berlese, 1918), Protogamasellus massula (Athias-Henriot, 1961) and Protogamasellus mica (Athias-Henriot, 1961) from the subfamily Ascinae. In the present study, male specimens of Iphidozercon caspius, which had been previously described based on female specimens, were collected from Guilan province and characterized for the first time. Collection information and differential diagnosis for collected species from Guilan province are presented. Based on the latest changes in the classification of the family Ascidae, an identification key is provided for the subfamilies, genera, and species of the family Ascidae reported from Iran. طی سال های 1404- 1402 فون کنه های خانواده Ascidae استان گیلان بررسی و نمونه های جدیدی از مناطق مختلف استان جمع آوری و شناسایی شدند. در مجموع ده گونه از کنه‌های این خانواده از استان گیلان، شمال ایران شناسایی شد. گونه های جمع‌آوری‌شده شامل Arctoseius cetratus (Sellnick) ، Iphidozercon caspius Hajizadeh, Mortazavi & Nazari، Zerconopsis michaeli Evans & Hyatt و Zerconopsis remiger (Kramer) از زیر خانواده Arctoseiinae و Antennoseius (Antennoseius) bacatus Athias-Henriot، Asca aphidioides (Linnaeus) ، Asca bicornis (Canestrini & Fanzago)، Gamasellodes bicolor (Berlese) ، Protogamasellus massula (Athias-Henriot ) و Protogamasellus mica (Athias-Henriot) از زیر خانواده Ascinae هستند. در بررسی حاضر، جنس نر گونه Iphidozercon caspius که پیش از این بر اساس جنس ماده توصیف شده بود، از استان گیلان جمع‌آوری و برای اولین بار توصیف شده است. اطلاعات جمع‌آوری و صفات افتراقی گونه های جمع‌آوری‌شده از استان گیلان ارائه می‌شود. بر اساس آخرین تغییرات در رده بندی کنه های خانواده Ascidae کلید شناسایی برای زیر خانواده ها، جنس ها و گونه های گزارش‌شده این خانواده از ایران تهیه شده است.

https://iprj.guilan.ac.ir/article_9656_5ad02e78ee884a9f198f18091346db0d.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2538-6123 16 1 2026 05 22 Effect of different durations of UV-C radiation on the life table parameters of the Tetranychus urticae تاثیر زمان‌های مختلف پرتودهی اشعه‌ فرا بنفش (UV-C) بر پراسنجه‌های جدول زندگی کنه تارتن دو لکه‌ای Tetranychus urticae Kotch (Acari: Tetranychidae) 33 48 9658 10.22124/iprj.2026.33396.1684 FA برفین پرو گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران فریبا مهرخو گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران مریم فروزان مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان‌غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران Journal Article 2026 04 28 The two-spotted spider mite, Tetranychus urticae Koch, causes significant economic damage to over 150 plant species. Given the adverse effects of synthetic acaricides and the increasing incidence of pesticide resistance in mite populations, eco-friendly control strategies such as irradiation have gained prominence. In the present study, the effect of UV-C radiation on population parameters of the two-spotted spider mite was investigated under laboratory conditions [25 ± 3°C, 65 ± 5% RH, and a 16:8 L:D photoperiod (dark:light)]. The observations were made at intervals of 0, 4, 8, 12, and 16 minutes on eggs of the same age of this pest. Increasing the duration of irradiation reduced the lifespan of adult female mites from 22.25 to 19.38 days. The fecundity rate decreased from 39.00 to 17.31 eggs, and the ovipositional period was reduced from 14.35 to 8.72 days. The intrinsic rate of increase in the control and 16 min irradiation with a significant decrease was 0.201±0.005 and 0.098±0.010 per day, respectively. The lowest and highest net reproductive rate values (R0) were 5.62 and 26.81 eggs/per female at 16 minutes of irradiation and control, respectively. Therefore, population growth decreased with increasing irradiation duration compared to the control. These results demonstrate the inhibitory effects of UV-C radiation on the biological and demographic performance of T. urticae. کنه تارتن دو لکه ای Tetranychus urticae Koch، به بیش از 150 گونه گیاهی خسارت اقتصادی وارد می کند. با توجه به اثرات نامطلوب استفاده از کنه کش ها و ایجاد مقاومت در کنه های گیاهی، روش های کنترل سازگار با محیط زیست مانند پرتودهی، که یکی از روش های سازگار با محیط زیست می باشد مورد توجه قرار گرفته است. در پژوهش حاضر، اثر اشعه UV-C روی پراسنجه های جمعیتی کنه تارتن دو لکه ای در شرایط آزمایشگاهی [دمای °C 25±3، رطوبت نسبی 5±65 درصد و دوره نوری 16:8 ساعت (تاریکی: روشنایی)] در زمان های صفر، 4، 8، 12 و 16 دقیقه روی تخم های همسن این آفت مورد بررسی قرار گرفت. افزایش مدت زمان پرتودهی، موجب کاهش طول عمر کنه بالغ ماده از 22/25 به 19/38روز شد. میزان باروری از 39 به 17/31تخم و طول دوره تخمگذاری از 14/35به 8/72 روز کاهش یافت. نرخ ذاتی افزایش جمعیت در شاهد و 16 دقیقه پرتودهی با یک کاهش معنی‌داری به‌ترتیب 005/0±0/201 و 010/0±0/098 در روز بود. کمترین و بیشترین مقدار نرخ خالص تولیدمثل (R0) به‌ترتیب در زمان 16 دقیقه پرتودهی و شاهد، 5/62 و 26/81 تخم به ازای هر ماده بود. بنابراین، رشد جمعیت با افزایش مدت زمان پرتودهی نسبت به شاهد کاهش یافت. نتایج به دست‌آمده نشان دهنده اثرات منفی پرتودهی اشعه فرابنفش روی پراسنجه های رشدی و رشد جمعیتی کنه تارتن می باشد.

https://iprj.guilan.ac.ir/article_9658_1d0ee8b699ae7ef6ca840b7d166241d3.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2538-6123 16 1 2026 05 22 Sublethal effects of Alpha-Cypermethrin and integration of Emamectin benzoate with Acetamiprid on biological parameters of Encarsia formosa اثرات زیرکشندگی حشره کش های آلفاسایپرمترین و تلفیق امامکتین بنزوات با استامی پراید بر فراسنجه های زیستی زنبور پارازیتوئید Encarsia formosa 49 65 9690 10.22124/iprj.2026.33432.1685 FA نازی رشادت گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران فریبا مهرخو گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران شهرام آرمیده گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران مریم فروزان مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان‌غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران Journal Article 2026 05 02 Chemical insecticides are widely used to control of Trialeurodes vaporariorum, which may have sublethal effects on its dominant parasitoid, Encarsia formosa. In this study, the sublethal effects (LC25) of alpha-cypermethrin and integration of emamectin benzoate with acetamiprid were evaluated on the population and reproductive parameters of E. formosa. The sublethal studies were conducted using the leaf-dipping method of tomato leaves containing parasitized third-instar nymphs of greenhouse whitefly (coincides with pupa stage of parasitoid), into sublethal concentrations of the insecticides. Life table data were analyzed based on the age–stage, two-sex life table. The results showed that the highest and lowest, female longevity, reproduction period and fertility were on control (5.16±0.19 d; 4.63±0.27 d, and 17.95±1.34 eggs) and alpha-cypermethrin (2.25±0.19 d; 1.29±0.13, and 2.00±0.27 eggs) treatments, respectively. Also, adult females of F1 parasitoid that exposed to sublethal concentration of alpha-cypermethrin had a delayed entry into the adult pre-oviposition and total pre-oviposition period compared to emamectin benzoate + acetamiprid. The results obtained from population growth parameters (R0, r, and λ) showed that the lowest rate of aforementioned parameters were related to alpha-cypermethrin treatment (1.31±0.24 offspring/female/day; 0.0147 day-1, and 1.01±0.01 day-1, respectively). The overall results showed that, alpha-cypermethrin had stronger sublethal effects on E. formosa compared to emamectin benzoate + acetamiprid which need to be used with more caution in integrated pest management programs of the greenhouse whitefly. حشره‌کش‌های شیمیایی برای کنترل سفیدبالک گلخانه، Trialeurodes vaporariorum به طور گسترده استفاده می‌شوندکه ممکن است اثرات زیرکشنده‌ای بر زنبور پارازیتوئید غالب آن، Encarsia formosa ، داشته باشند. در این مطالعه، اثرات زیرکشنده (LC25) حشره‌کش های آلفاسایپرمترین و تلفیق امامکتین بنزوات با استامی‌پراید بر فراسنجه‌های جمعیتی و تولیدمثلی E. formosa بررسی شد. بررسی‌های زیرکشندگی با روش فروبردن برگ‌های گوجه‌فرنگی حاوی پوره‌های سن سوم پارازیت‌شده سفیدبالک گلخانه (مصادف با مرحله شفیرگی زنبور) درون غلظت‌های زیرکشنده حشره کش ها انجام شد. داده‌های جدول زندگی بر اساس جدول زندگی دو جنسی سن- مرحله نشوونمایی تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بیشترین و کمترین طول عمر حشرات کامل ماده، طول دوره تخم‌ریزی و باروری به‌ترتیب مربوط به تیمارهای شاهد (0/19 ±5/16 روز، 0/27±4/63 روز و 1/34±17/95تخم) و آلفاسایپرمترین بود (0/19 ±2/25 روز، 0/13±1/29 روز و 0/27±2/00 تخم). همچنین حشرات کامل ماده مربوط به نسل اول (F1) زنبور پارازیتوئیدکه تحت تاثیر غلظت زیرکشنده آلفاسایپرمترین فرار گرفته بودند، با تاخیر وارد مراحل دوره پیش از تخم‌ریزی و کل دوره پیش از تخم‌ریزی بیشتری نسبت به تیمار امامکتین بنزوات+ استامی‌پراید شدند. نتایج به‌دست‌آمده از فراسنجه‌های رشد جمعیت (R₀، r و λ) نشان داد که کمترین میزان فراسنجههای مذکور مربوط به حشره‌کش آلفاسایپرمترین (به‌ترتیب 0/24±1/31 نتاج/ماده/روز، 0101/0 ±0/0147 بر روز و 0/01 ±1/01 بر روز) بود. در مجموع نتایج این تحقیق نشان داد آلفاسایپرمترین اثرات زیرکشنده شدیدتری بر E. formosa نسبت به امامکتین+ بنزوات داشت که استفاده از آن در برنامه‌های مدیریت تلفیقی سفیدبالک گلخانه نیازمند احتیاط بیشتری است.

https://iprj.guilan.ac.ir/article_9690_291b3a5ccddb332d3ae3b514220a127a.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2538-6123 16 1 2026 05 22 First report of damage by the dock bug, Coreus marginatus marginatus (Hemiptera: Heteroptera), on thornless blackberry in Iran اولین گزارش خسارت سن پابرگی Coreus marginatus marginatus (Hemiptera: Heteroptera) روی گیاه تمشک سیاه بی خار در ایران 67 83 9599 10.22124/iprj.2026.33372.1681 FA رضا حسینی گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Journal Article 2026 04 26 In August 2021, a bug species was observed causing damage to commercial thornless blackberry plants in Rasht County, Guilan Province, Iran. This insect was identified as belonging to the family Coreidae (Hemiptera: Heteroptera). After thorough examination and comparison with specimens from the insect collection at the Natural History Museum of the University of Guilan, it was confirmed to be Coreus marginatus marginatus (Linnaeus, 1758). The insects fed gregariously on ripe blackberry fruits, resulting in crushing and maceration, which ultimately led to the desiccation of the fruit. This is the first documented instance of damage caused by this species on thornless blackberry in Iran. در مرداد ماه 1404 خسارت یک گونه سن روی تمشک سیاه تجاری بدون خار در شهرستان رشت، استان گیلان مشاهده شد. این گونه به سن های خانواده Coreidae (Hemiptera: Heteroptera) تعلق داشته و پس از بررسی و مقایسه با نمونه های موجود در کلکسیون حشرات موزه تاریخ طبیعی دانشگاه گیلان به نام Coreus marginatus marginatus (Linnaeus, 1758) شناسایی شد. این حشره به صورت دسته جمعی از میوه های تمشک سیاه رسیده تغذیه کرده به نحوی که میوه ها حالتی لهیده یافته و در نهایت سبب خشکیدگی آن می شوند. این اولین گزارش از خسارت ناشی از سن ذکر شده در تمشک سیاه بدون خار در ایران می باشد.

https://iprj.guilan.ac.ir/article_9599_1825a758bc97c56658c85ee4ee71db11.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2538-6123 16 1 2026 05 22 Identification of entomopathogenic fungi isolated from some thrips associated with crop plants in Ilam County, west of Iran شناسایی قارچهای بیمارگر حشرات جدا شده از برخی تریپس های مرتبط با گیاهان زراعی در شهرستان ایلام، غرب ایران 75 79 9641 10.22124/iprj.2026.33523.1687 FA شیما یاری وند گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران مجید میراب بالو گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران حمیدرضا پوریان گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران سیامک بیگی سازمان جهاد کشاورزی استان ایلام، ایلام، ایران Journal Article 2026 05 13 Due to the polyphagous and omnivorous nature of thrips (Thysanoptera), the host plants attacked by these insects are very diverse, and some of them are also considered important economic pests of various crops. In order to the integrated pest management of these pests and reducing the frequency of using chemical insecticides, the use of biological agents, especially entomopathogenic fungi, can be an important and promising solution. In this regard, the initial step in utilizing these microbial control agents is to identify native species and strains. In this study, entomopathogenic fungi were isolated and identified from some thrips associated with crop plants in Ilam County during 2024-2025. In total, seven fungal species associated with thrips were isolated and identified, including Alternaria alternate (Fr.), Penicillium antarcticum Hocking & McRae, Beauveria bassiana (Bals.Criv.), Chaetomium elatum Kunze, Aspergillus niger Tiegh and Aspergillus nomius Kurtzman and Fusarium sp. Among the above isolates, the most abundant was B. bassiana. All identified species are reported for the first time as enthomopathogenic fungus associated with thrips in Iran. This initial study highlights the necessity for further research to thoroughly assess the pathogenicity of these fungi به دلیل چندین‌خوار و همه جازی بودن تریپس ها (Thysanoptera)، میزبان‌های گیاهی که مورد حمله این حشرات واقع می‌شوند بسیار متنوع بوده و برخی از آنها نیز از جمله آفات اقتصادی مهم محصولات مختلف زراعی محسوب می شوند. به منظور مدیریت تلفیقی این آفات وکاهش تعدد کاربرد حشره کش های شیمیایی، استفاده ازعوامل بیولوژیک به ویژه قارچهای بیمارگر حشرات می تواند راه حلی مهم و امیدبخش به شمار آید. در این زمینه اولین گام در استفاده از این عوامل کنترل میکروبی، شناسایی گونه ها و سویه های بومی است. در این پژوهش، طی سالهای 1403 و 1404 قارچهای بیمارگر حشرات از برخی تریپس های مرتبط با گیاهان زراعی در شهرستان ایلام جداسازی و شناسایی شدند. در مجموع، هفت گونه قارچی مرتبط با تریپس ها شامل Alternaria alternate (Fr.)، Penicillium antarcticum Hocking & McRae، Beauveria bassiana (Bals.Criv.)، Chaetomium elatum Kunze، Aspergillus niger Tiegh و Aspergillus nomius Kurtzman و Fusarium sp. شناسایی شدند. از بین جدایه های فوق بیشترین فراوانی مربوط به گونه B. bassiana بود. تمام گونه‌های شناسایی‌شده برای اولین بار به عنوان قارچ‌های همراه با تریپس ها در ایران گزارش می شوند. این بررسی مقدماتی ضرورت انجام پژوهش‌های بیشتر برای ارزیابی کامل بیماریزایی این قارچ ها را مشخص می کند.

https://iprj.guilan.ac.ir/article_9641_e19acae8ba6c35a9e5a9138f2813601d.pdf