دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 15 4 2026 02 20 Evaluation compounds of some plant pollens and their effects on the biological characteristics and predation rate of Neoseiulus cucumeris بررسی ترکیبات چند گرده گیاهی و تاثیر آنها روی ویژگی‌های زیستی و نرخ شکارگری Neoseiulus cucumeris 1 12 9389 10.22124/iprj.2026.32292.1667 FA النا حسینی گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ایران شهرام آرمیده گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ایران اروج ولیزادگان گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ایران عباس حسین زاده دانشکده کشاورزی، آب، غذا و فراسودمندها، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران Journal Article 2025 11 15 For the mass, optimal and high-efficiency rearing of predators an appropriate food can have a significant impact on reducing production costs and biological characteristics of predators. In the present study, the chemical composition of pollens from different plant species, including sunflower (Helianthus annuus L.), pear (Pyrus boissieriana L.), sour cherry (Prunus cerasus L.), and musk willow (Salix aegyptica L.) were investigated. The effects of the mentioned pollens on the biological characteristics and predation rate of the predatory mite Neoseiulus cucumeris (Oudemans) was studied. Experiments were conducted under controlled conditions of temperature (25 ± 2 °C), relative humidity (60 ± 5%), and photoperiod (16:8 h light: dark). The chemical composition of the pollens was analyzed using the Kjeldahl, Soxhlet, and HPLC methods. The results revealed significant differences in nutritional composition among the examined pollens. Sunflower pollen contained the highest levels of protein (13.88%), lipids (4.92%), and the sugars glucose, fructose, and sucrose, while sour cherry pollen showed the lowest levels of these components. Life table and predation rate analyses indicated that mites fed on sunflower pollen exhibited the highest fecundity (35.55 eggs per female), intrinsic rate of increase (r = 0.134 day⁻¹), and net predation rate (C₀ = 354.21 prey). In contrast, pear pollen had the least effect on predator growth and performance. These findings demonstrate that the nutritional quality of plant pollens, particularly their protein and sugar contents, significantly affects the biological performance and predatory efficiency of N. cucumeris. Therefore, sunflower pollen can be recommended as a suitable food source for mass-rearing programs and for enhancing populations of this predator in biological pest control. . به منظور پرورش انبوه، بهینه و با راندمان بالای شکارگرها، غذای مناسب میتواند در کاهش هزینه‌های تولید و ویژگی های زیستی شکارگرها تأثیر به سزایی بگذارد. در این پژوهش، ترکیبات شیمیایی گرده‌های گیاهان مختلف شامل آفتابگردان (Helianthus annuus L.)، گلابی (Pyrus boissieriana L.)، آلبالو (Prunus cerasus L.) و بیدمشک (Salix aegyptica L.) بررسی شد. تأثیر گرده های مذکور روی ویژگی‌های زیستی و نرخ شکارگری کنه شکارگر Neoseiulus cucumeris (Oudemans) مطالعه شد. آزمایش‌ها در شرایط کنترل‌شده دمایی (2±25 درجه سلسیوس)، رطوبتی (5±60 درصد) و نوری (۱۶:۸ ساعت روشنایی/تاریکی) انجام شد. ترکیبات شیمیایی گرده‌ها با روش‌های کجلدال، سوکسله و HPLCمورد تجزیه قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بین گرده‌های مختلف از نظر ترکیبات غذایی اختلاف معنی‌داری وجود داشت. گرده آفتابگردان دارای بیشترین میزان پروتئین (13/88درصد)، لیپید (4/92 درصد) و قندهای گلوکز، فروکتوز و ساکارز بود، در حالی‌که کمترین مقادیر این ترکیبات در گرده آلبالو مشاهده شد. نتایج جدول زندگی و نرخ شکارگری نشان داد که کنه‌های تغذیه‌شده با گرده آفتابگردان دارای بیشترین باروری (35/55 تخم به‌ازای هر ماده)، نرخ ذاتی افزایش جمعیت (r) برابر با 0/134روز و نرخ شکار خالص (C0) برابر با 354/21 طعمه بودند. در مقابل، گرده گلابی کمترین تأثیر را بر رشد و عملکرد شکارگر داشت. این یافته‌ها نشان می‌دهد که کیفیت تغذیه‌ای گرده‌های گیاهی، به‌ویژه میزان پروتئین و قند، تأثیر قابل‌توجهی بر عملکرد زیستی و کارایی شکارگری کنه N. cucumeris دارد. بنابراین، گرده آفتابگردان می‌تواند به‌عنوان منبع غذایی مناسب در برنامه‌های پرورش انبوه و تقویت جمعیت این شکارگر در کنترل بیولوژیک آفات استفاده شود.

https://iprj.guilan.ac.ir/article_9389_53f87bc21326d150eb4db72febeaaa8a.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 15 4 2026 02 20 Effect of ethyl acetate on improving the performance of pheromone traps for the red palm weevil Rhynchophorus ferrugineus اثر اتیل‌استات در بهبود عملکرد تله‌های فرومونی سرخرطومی حنایی خرما Rhynchophorus ferrugineus 13 24 9433 10.22124/iprj.2026.32369.1669 FA محمدعظیم دهواری گروه گیاه‌پزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران آرمان آوند فقیه مؤسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران 0000-0002-4743-8830 Journal Article 2025 11 24 The red palm weevil, Rhynchophorus ferrugineus Olivier (Col.: Dryophthoridae), is key pest of date palm trees. In field conditions, the aggregation pheromone of this pest alone does not sufficiently attractive, so the parenchymal tissue of the date palm trunk commonly used as a plant bait alongside the pheromone. Therefore, identifying an inexpensive and stable synthetic compound to replace the natural bait is essential. To evaluate the efficacy of ethyl acetate, three field experiments were conducted. Initially, the performance of traps containing (1) pheromone, (2) ethyl acetate, (3) pheromone+ethyl acetate, and (4) an unbaited control was evaluated. In the second experiment, different amounts of plant‑based bait derived from the parenchymal tissue of the date palm trunk (200, 500, and 1500 g) and three doses of ethyl acetate (450, 850, and 1630 mg day⁻¹) were compared. In the third experiment, insect preference for pheromone versus ethyl acetate was examined using paired traps placed 0.5 m apart. Treatments included paired traps baited with (1) ethyl acetate in both traps, (2) pheromone in both traps, (3) pheromone+ethyl acetate simultaneously in both traps, and (4) pheromone in one trap and ethyl acetate in the other. The results showed that combining the aggregation pheromone with ethyl acetate produced a synergistic effect. No significant differences were observed among the tested doses of ethyl acetate. In paired‑trap comparisons, capture rates in pheromone‑baited traps were significantly higher than those in traps containing ethyl acetate. This preference suggests that ethyl acetate attracts red palm weevils from longer distances and guides them toward pheromone traps. Ethyl acetate can be used as an effective synthetic synergistic kairomone to improve the efficiency of pheromone traps and reduce practical limitations in mass‑trapping programs. سرخرطومی حنایی خرما، Rhynchophorus ferrugineus Olivier (Col.: Dryophthoridae)، آفت کلیدی درختان خرما است. در شرایط مزعهای فرومون تجمعی این آفت به‌ تنهایی جلب‌کنندگی کافی ندارد، لذا از بافت پارانشیم تنه درخت خرما به‌عنوان طعمه گیاهی در کنار فرومون استفاده می‌شود. بنابراین شناسایی یک ترکیب سنتتیک ارزان و پایدار برای جایگزینی طعمه طبیعی ضروری است. برای ارزیابی کارایی اتیل‌استات، سه آزمایش میدانی اجرا شد. ابتدا عملکرد تله‌های حاوی (1) فرومون، (2) اتیل‌استات، (3) فرومون+اتیل‌استات و (4) شاهد (تله بدون طعمه) بررسی شد. درآزمایش دوم، مقادیر مختلف طعمه گیاهی پارانشیم تنه درخت خرما (200، 500و 1500گرم) و سه دز اتیل‌استات (450، 850 و 1630میلی‌گرم در روز) مقایسه شدند. در آزمایش سوم ترجیح حشرات نسبت به فرومون و اتیل استات، با استفاده از تله‌های جفتی که در فاصله نیم‌ متر از یکدیگر قرار داشتند، بررسی شد. تیمارها شامل جفت تله‌های حاوی (1) اتیل‌استات در هر دو تله، (2) فرومون در هر دو تله، (3) فرومون+اتیل‌استات به‌صورت هم‌زمان در هر دو تله و (4) فرومون در یک تله و اتیل‌استات در تله دیگر بودند. نتایج نشان داد ترکیب فرومون تجمعی با اتیل‌استات عملکردی هم‌افزا ایجاد می‌کند. بین دزهای مختلف اتیل‌استات اختلاف معنی‌داری مشاهده نشد. در مقایسه جفتی تله‌ها، میزان شکار در تله حاوی فرومون به طور معنی‌داری بیشتر از تله حاوی اتیل‌استات بود. این ترجیح نشان می‌دهد که اتیل‌استات حشرات سرخرطومی حنایی خرما را از مسافت‌های دورتر جذب کرده وآن‌ها را به سمت تله‌های فرومونی هدایت می‌کند. اتیل‌استات می‌تواند به‌عنوان کایرومون هم‌افزای سنتتیک کارایی تله‌های فرومونی را افزایش داده و محدودیت‌های عملی برنامه‌های شکار انبوه این آفت را کاهش ‌دهد.

https://iprj.guilan.ac.ir/article_9433_434b4531d039e4a762717fa358d07dee.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 15 4 2026 02 20 Combined effect of jasmonic and salicylic acids on resistance of different olive cultivars to the olive fruit fly (Bactrocera oleae) اثر ترکیبی اسید جاسمونیک و اسید سالیسیلیک روی مقاومت ارقام مختلف زیتون به مگس میوه زیتون (Bactrocera oleae) 25 39 9450 10.22124/iprj.2026.32510.1670 FA هاله فرد مسعود گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران جبراییل رزمجو گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران بهرام ناصری گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران محمدرضا عباسی مژدهی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، بخش گیاه‌پزشکی، رشت، ایران Journal Article 2025 12 10 In this study, the impact of the simultaneous foliar application of salicylic acid (SA) and jasmonic acid (JA) was assessed on phenolic compounds, chlorophyll, carotenoids, and infestation rates at various developmental stages of the olive fruit fly (Bactrocera oleae). This evaluation were conducted across three olive cultivars, including ‘Amigdalipholia’, ‘Fishomi’, and ‘Kalamata’, at the olive research station orchard loctated in Rudbar, Guilan Province, over two experimental years (2021–2022). The experiment was carried out using a factorial design that incorporated cultivar, treatment, and year. The treatments included jasmonic acid at concentrations of 1 and 2 mg L⁻¹, paired with salicylic acid at 1 and 2 mM, in addition to an untreated control. Fruit samples were collected at various growth stages, and infestation levels were documented at the egg, larval instars, and pupal stages. The application of the higher doses of both acids resulted in the most significant increase in total phenolic content, chlorophyll, and carotenoids in healthy fruits. For the infested fruits, this treatment also caused a notable decrease in infestation during the immature stages of the pest. Among the cultivars examined, ‘Amigdalipholia’ exhibited the most pronounced response to the treatments applied. A negative correlation was noted between the rise in phenolic and antioxidant compounds and the infestation by the olive fruit fly, indicating that the enhancement of these biochemical traits may aid in fruit resistance. The results of this study suggest that the combined use of SA and JA is an effective environmentally friendly strategy for improving host resistance and managing olive fruit fly populations in olive orchards. در این مطالعه، تاثیرات محلول‌پاشی هم‌زمان اسید سالیسیلیک (SA) و اسید جاسمونیک (JA) بر ترکیبات فنلی، کلروفیل، کاروتنوئید و میزان آلودگی به مراحل مختلف رشدی مگس میوه زیتون (Bactrocera oleae) در سه رقم زیتون «آمیگدالیفولیا»، «فیشمی» و «کالاماتا» در باغ ایستگاه تحقیقات زیتون رودبار استان گیلان طی دو سال آزمایشی (۱۴۰۰–۱۴۰۱) بررسی شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل براساس رقم × تیمار × سال اجرا شد. تیمارها شامل اسید جاسمونیک با غلظت‌های 1 و 2 میلی‌گرم بر لیتر در ترکیب با اسید سالیسیلیک 1 و 2 میلی‌مولار به‌همراه شاهد بودند. نمونه‌برداری میوه در مراحل مختلف رشد انجام شد و میزان آلودگی در تخم، سنین مختلف لاروی و شفیره ثبت شد. ترکیب با دز بالاتر دو اسید بیشترین افزایش فنل کل، کلروفیل و کاروتنوئید را در میوه‌های سالم ایجاد کرد. در میوه‌های آلوده نیز این تیمار موجب کاهش معنی‌دار آلودگی در مراحل نابالغ آفت شد. در بین ارقام، رقم «آمیگدالیفولیا» بیشترین پاسخ به تیمارها را نشان داد. افزایش ترکیبات فنلی و آنتی‌اکسیدانی با کاهش آلودگی مگس میوه رابطه معکوس داشت که نشان می‌دهد ارتقای این ویژگی‌های بیوشیمیایی می‌تواند در مقاومت میوه نقش داشته باشد. یافته‌های این پژوهش نشان میدهد که کاربرد هم‌زمان اسید سالیسیلیک واسید جاسمونیک به‌عنوان رویکردی زیست‌سازگار برای ارتقای مقاومت میزبان و مدیریت مگس میوه زیتون در باغ‌های زیتون موثر است.

https://iprj.guilan.ac.ir/article_9450_1e2f66a00a029d368fd1b55f07bd52b7.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 15 4 2026 02 20 Mites associated with kiwifruit (Actinidia deliciosa) in Guilan province کنه های مرتبط با کیوی (Actinidia deliciosa) در استان گیلان 41 57 9462 10.22124/iprj.2026.32858.1674 FA جلیل حاجی زاده گروه گیاه پزشکی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Journal Article 2026 01 28 During 2024-2025, fauna of mites associated with kiwi vines were investigated in Guilan province, Northern Iran. Kiwi leaves were collected from kiwi orchards in different regions of Guilan province and mites on the leaves were separated in the laboratory. In this study, totally 22 species belonging to 3 orders, 14 families, and 21 genera were collected and identified. Three species Cunaxoides croceus, Cunaxoides decastroae, and Eotetranychus pruni are recorded from Guilan province and all species are reported for the first time from Iranian kiwi orchards. The list of identified species based on order and family is as follows. Order Trombidiformes, Bdellidae: Cyta latirostris (Hermann); Spinibdella cronini (Baker & Balock); Cunaxidae: Cunaxoides croceus (Koch); Cunaxoides decastroae Den Heyer; Raphignatidae: Raphignatus gracilis (Rack); Stigmaeidae: Cheylostigmaeus guilaniensis Hajizadeh et al.; Tarsonemidae: Polyphagotarsonemus latus (Banks); Tenuipalpidae: Brevipalpus obovatus Donnadieu; Tetranychidae: Eotetranychus pruni (Oudemans); Tetranychus urticae Koch; Trombidiidae: Allothrombium pulvinum Ewing; Order: Mesostigmata, Blattisociidae: Blattisocius tarsalis (Berlese); Lasioseius parberlesei Bhattacharyya; Ologamasidae: Gamasiphis lanceolatus Karg; Parasitidae: Eugamasus berlesei (Willmann, 1935); Trachygamasus ambulacralis (Willmann, 1949); Phytoseiidae: Amblyseius herbicolus Chant; Neoseiulus umbraticus (Chant); Transeius wainsteini (Gomelauri); Phytoseius finitimus Ribaga; Rhodacaridae: Multidentorhodacarus denticulatus (Berlese); Order Sarcoptiformes, Astigmata, Acaridae: Tyrophagus putrescentiae (Schrank). طی سال های 1404-1403 فون کنه های مرتبط با درختان کیوی در استان گیلان، شمال ایران مورد بررسی قرار گرفت. برگ های درختان کیوی از باغ های کیوی در مناطق مختلف استان گیلان جمع آوری و کنه های موجود روی برگ ها در آزمایشگاه جداسازی شدند. در این بررسی در مجموع تعداد 22 گونه کنه از سه راسته، 14 خانواده و 21 جنس جمع آوری و شناسایی شدند. سه گونه Cunaxoides croceus، Cunaxoides decastroae و Eotetranychus pruni برای اولین بار از استان گیلان و همه گونه ها برای اولین بار از باغ های کیوی ایران گزارش می شوند. فهرست گونه های شناسایی‌شده به تفکیک راسته و خانواده به شرح زیر است: Order Trombidiformes, Bdellidae: Cyta latirostris (Hermann); Spinibdella cronini (Baker & Balock); Cunaxidae: Cunaxoides croceus (Koch); Cunaxoides decastroae Den Heyer; Raphignatidae: Raphignatus gracilis (Rack); Stigmaeidae: Cheylostigmaeus guilaniensis Hajizadeh et al.; Tarsonemidae: Polyphagotarsonemus latus (Banks); Tenuipalpidae: Brevipalpus obovatus Donnadieu; Tetranychidae: Eotetranychus pruni (Oudemans); Tetranychus urticae Koch; Trombidiidae: Allothrombium pulvinum Ewing; Order: Mesostigmata, Blattisociidae: Blattisocius tarsalis (Berlese); Lasioseius parberlesei Bhattacharyya; Ologamasidae: Gamasiphis lanceolatus Karg; Parasitidae: Eugamasus berlesei (Willmann, 1935); Trachygamasus ambulacralis (Willmann, 1949); Phytoseiidae: Amblyseius herbicolus Chant; Neoseiulus umbraticus (Chant); Transeius wainsteini (Gomelauri); Phytoseius finitimus Ribaga; Rhodacaridae: Multidentorhodacarus denticulatus (Berlese); Order Sarcoptiformes, Astigmata, Acaridae: Tyrophagus putrescentiae (Schrank).

https://iprj.guilan.ac.ir/article_9462_a5576981d16875cee96d1776b2af1f9b.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 15 4 2026 02 20 Sublethal effect of thermal stress on reproduction parameters and sexual attraction of Plodia interpunctella تأثیر زیرکشندگی تنش گرمایی بر فراسنجه‌های تولید مثلی و جلب جنسی Plodia interpunctella 59 73 9505 10.22124/iprj.2026.31811.1660 FA ندا لاجوردی گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران مرتضی موحدی فاضل گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران عارف معروف مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران Journal Article 2025 09 28 The present study was designed to evaluate the impact of minimal thermal stress on some reproductive activities of the Indian meal moth, Plodia interpunctella (Hübner, 1813). Adults at ages of one, three, and five days were exposed to a temperature of 44°C for 18 minutes. The results indicated a significant effect of thermal stress on male insects. The highest and lowest fertility were observed in three-day-old insects in the control and heat-stressed males (144.4 and 16 eggs respectively), representing approximately a 90% reduction in egg production. Additionally, the fecundity rate in the control treatment was 88±2%, while the lowest value in the heat-stressed male treatment was 42±12%. Heat treatments had no effect on mating frequency but influenced the duration of mating in 3-day-old insects. Furthermore, heat stress resulted in a 40-50% reduction in attraction to pheromone traps in wind tunnel. For instance, in the control and one-day-old heat-stressed male treatments, attraction rates were reported as 96.67 ± 3.3% and 53.33 ± 3.3%, respectively. According to the obtained results, the simultaneous 90% reduction in fertility and 58% reduction in egg hatching in the heat-stressed male treatment compared to the control led to a 96% decrease in net progeny. The results indicated that applying sublethal heat stress to adult Indian meal moths can disrupt reproductive activities and meanwhile reduce the number of offspring produced. تحقیق حاضر با هدف ارزیابی تاثیر گرمای حداقلی بر برخی از فعالیت‌های تولیدمثلی شب‌پره هندیPlodia interpunctella (Hübner, 1813) طراحی شد. حشرات کامل در سنین یک، سه و پنج روزگی به مدت 18 دقیقه در دمای 44 درجه سلسیوس قرار گرفتند. نتایج حاصل بیانگر تاثیر قابل توجه تنش گرمایی بر حشرات نر بود. بیشترین و کمترین میزان زادآوری در حشرات سه روزه تیمارهای شاهد و نرهای تنش‌دیده به‌ترتیب به میزان 144/4و 16 عدد تخم مشاهده شد که بیانگر کاهش حدود 90% در تخمگذاری است. همچنین میزان درصد بارآوری در تیمار شاهد به میزان 2±88 % و کمترین مقدار در تیمار نرهای تنش‌دیده به میزان 12±42% ثبت شد. تیمارهای گرمایی تاثیری بر فراوانی جفتگیری نداشتند، اما بر طول مدت جفتگیری در حشرات سه روزه تاثیرگذار بودند. همچنین تنش گرمایی، کاهش 40 تا 50% میزان جلب به سمت تله‌های فرمونی در درون تونل باد را نشان داد. به‌طوری‌که در تیمار شاهد و نرهای تنش‌دیده یک روزه درصد جلب به‌ترتیب 3/3±67/96% و 3/3±33/53% بود. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، کاهش همزمان 90% زادآوری و نیز 58% تفریخ تخم در تیمار نرهای تنش‌دیده در مقایسه با شاهد، کاهش 96% نتاج خالص را به همراه داشته است. نتایج حاصله بیانگر آن است که اعمال تنش حرارتی زیرکشنده بر حشرات کامل شب‌پره هندی می‌تواند علاوه بر ایجاد اختلال در فعالیت‌های تولید مثلی، کاهش نتاج تولیدی را به‌همراه داشته باشد.

https://iprj.guilan.ac.ir/article_9505_4e9e7e893aa079ddd99ec3fefa7610d1.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 15 4 2026 02 20 New report of two parasitoid species of Eurytoma amygdali (Hym.: Eurytomidae) from Iran گزارش جدید دو گونه پارازیتویید زنبور مغزخوار بادامEurytoma amygdali (Hym.: Eurytomidae) از ایران 75 86 9508 10.22124/iprj.2026.32873.1675 FA مسعود تقی زاده بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران حسین لطفعلی زاده بخش تحقیقات رده بندی حشرات، موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران 0000-0002-7927-819X داود شیردل بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران Journal Article 2026 02 03 The almond seed wasp, Eurytoma amygdali Enderlein, is one of the most important pests of almond trees in Iran. This pest damages the crop by feeding on the kernels and causing premature fruit drop. Chemical control of this pest is difficult and costly due to the presence of larvae inside the hard shell of the fruit for most of the year and the gradual exit of adult insects, so other control methods are necessary. In this study, to identify parasitoids associated with the almond seed wasp and determine their relative abundance, fallen fruits from cultivated and wild almond trees, infested fruits during the growing season, and infested fruits remaining on trees at the end of the season were collected from various orchards in East Azerbaijan Province during 2022-2024. In the laboratory, infested almond fruits were placed in cylindrical plastic containers covered with fine mesh and kept under observation until parasitoid emergence. In this study four parasitoid species associated with the almond seed wasp were collected and identified including Gugolzia bademia Doğanlar (Pteromalidae), Aprostocetus bucculentus (Kostjukov) (Eulophidae), Eurytoma paramygdali Zerova & Fursov (Eurytomidae) and Exeristes roborator (Fabricius) (Ichneumonidae). Among them, E. paramygdali is reported here for the first time from Iran. E. roborator, previously recorded from Turkey as a parasitoid of the almond seed wasp, was reared for the first time from this host in Iran. A. bucculentus, with a relative abundance of 44.4%, was the dominant parasitoid species in the samplings, indicating its high potential for the biological control of almond seed wasp زنبور مغزخوار بادام Eurytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae) یکی از مهم‌ترین آفات درختان بادام در ایران است. این آفت با تغذیه از مغز دانه و ریزش میوه بادام باعث خسارت به این محصول می‌شود. کنترل شیمیایی این آفت به دلیل وجود لارو داخل پوسته سخت میوه در بیشتر طول سال و نیز خروج تدریجی حشرات کامل دشوار و پرهزینه است. بنابراین، نیاز به استفاده از سایر روش های کنترل می باشد. در این تحقیق برای شناسایی پارازیتوییدهای همراه زنبور مغزخوار بادام و تعیین فراوانی نسبی آن‌ها، میوه های ریخته‌شده پای درختان بادام اهلی و وحشی، میوه های آلوده در طول فصل زراعی و میوه های باقیمانده آلوده روی درخت در اواخر فصل زراعی از باغ های مختلف استان آذربایجان شرقی در طول سالهای 1403-1401 جمع آوری شدند. در آزمایشگاه، میوه های آلوده بادام داخل ظروف پلاستیکی استوانه‌ای شکل با دهانه پوشیده با توری ظریف قرار داده و تا خروج پارازیتوییدهای احتمالی نگهداری شدند. در این مطالعه، چهار گونه زنبور پارازیتویید از روی زنبور مغزخوار بادام شامل Gugolzia bademia Doğanlar (Pteromalidae)، Aprostocetus bucculentus (Kostjukov) (Eulophidae)، Eurytoma paramygdali Zerova & Fursov (Eurytomidae) و Exeristes roborator (Fabricius) (Ichneumonidae) جمع آوری و شناسایی شدند. از بین آنها، گونهE. paramygdali برای نخستین بار برای فون ایران گزارش می شود. گونه E. roborator که پیش از این از ترکیه از روی زنبور مغزخوار بادام گزارش شده بود، برای اولین بار از ایران روی این آفت پرورش داده شد. گونه A. bucculentus با 44/4% فراوانی، بالاترین فراوانی نسبی را بین زنبورهای پارازیتویید این آفت در نمونه برداری های انجام شده داشت که نشان دهنده قابلیت آن در کنترل زیستی زنبور مغزخوار بادام است.

https://iprj.guilan.ac.ir/article_9508_4206b843cf42a9038c56385db9b5387c.pdf