دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 14 1 2024 05 21 Effect of some botanical insecticides and formulated extract of Sophora pachycarpa on Pseudococcus viburni under laboratory conditions بررسی اثر چند حشره کش گیاهی و عصاره فرموله شده Sophora pachycarpa روی شپشک آردآلود چای Pseudococcus viburni در شرایط آزمایشگاه 1 17 7700 10.22124/iprj.2024.26642.1560 FA آمنه اسدی گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران محمد قدمیاری گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران سمر رمزی جهرمی موسسه علوم باغبانی سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، لاهیجان، ایران Journal Article 2024 01 31 Tea mealybug, <em>Pseudococcus viburni</em> (Signoret)<em> </em>is one of the important pests of tea and citrus orchards in Northern provinces of Iran. In the current study, the effect of several plant-based insecticides and microemulsion formulaion of <em>Sophora pachycarpa</em> leaf and root extract were investigated against tea mealybug under laboratory conditions by leaf dip method. The LC₅₀values of matrine, pepper extract, cinnamon and garlic essential oil, neem oil, coconut oil soap, castor oil, formulated leaf and root extracts of <em>S. pachycarpa,</em> and espiromesifen were determined as 2157, 1538, 2825, 5608, 4746, 6585, 4493, 5357 and 2676 mg formulated/l on adult of the tea mealybug, respectively. In addition, the LC₅₀ of aforementioned compounds was calculated as 2188, 1555, 2809, 5559, 4703, 5842, 3457, 5195 and 1856mg formulated/l for third instar nymph of this insect, respectively. The bioassays showed that pepper extract, matrine, and cinnamon and garlic essential oil were most efficient treatments against tea mealybug. Treatments of third instar nymphs by the insecticides also affected the activity of detoxifying enzymes including alpha- and beta-esterases, acetylcholinesterase, glutathione S-transferase (GST) and MFO system. Pepper extract, cinnamon and garlic essential oil, and formulated leaf extract of <em>S. pachycarpa</em> decreased the activities of α<strong>-</strong>esterase. Since the pepper extract, matrine, cinnamon and garlic essential oil showed significant mortality against nymphs and adults of the tea mealybug these insecticides can be considered in the integrated management of the tea mealybug. شپشک آردآلود چای <em>Pseudococcus viburni </em><strong> </strong>(Signoret)<em> </em> یکی از آفات مهم باغ ­های چای و مرکبات در استان­ های شمال ایران است. در تحقیق حاضر اثر چند حشره­ کش با پایه گیاهی و فرمولاسیون میکروامولسیون عصاره برگ و ریشه­ <em>Sophora pachycarpa</em> روی شپشک چای در شرایط آزمایشگاهی به روش غوطه­ وری برگ بررسی شد. میزان LC₅₀حشره ­کش­ های ماترین، عصاره فلفل قرمز، اسانس دارچین و سیر، روغن چریش، صابون روغن نارگیل، روغن کرچک، عصاره فرموله ­شده برگ و ریشه گیاه <em>S. pachycarpa</em><em> </em>و اسپیرومسیفن<em> </em>روی حشرات کامل شپشک آردآلود چای به ­ترتیب 2157، 1538، 2825، 5608، 4746، 6585، 4493، 5357 و 2676 میلی ­گرم ماده فرموله­ شده /لیتر محاسبه شد. همچنین میزان LC₅₀ حشره ­کش ­ها­ی فوق روی پوره سن سوم این حشره به ­ترتیب 2188، 1555، 2809، 5559، 4703، 5842، 3457 ، 5195 و 1856 میلی ­گرم ماده فرموله­ شده/ لیتر محاسبه شد. آزمون­ های زیست­ سنجی نشان ­داد که بیشترین کارایی متعلق به حشره­ کش­ های عصاره فلفل قرمز، ماترین و اسانس دارچین و سیر بود. تیمار پوره ­های سن سوم شپشک آردآلود چای تیمار شده با حشره ­کش­ های گیاهی مورد آزمایش، فعالیت آنزیم ­های سم­ زدا از جمله آلفا- و بتا- استرازها، استیل کولین استراز، گلوتاتیون اس-ترانسفراز(GST)  و سامانه MFO را تحت تاثیر قرار داد. حشره ­کش­ های عصاره فلفل قرمز، اسانس دارچین و سیر و عصاره فرموله شده­ برگ <em>S. pachycarpa</em> سبب کاهش فعالیت آنزیم ­های آلفا-استراز­ها شدند. از آنجا که عصاره فلفل قرمز، ماترین و اسانس دارچین و سیر مرگ و میر قابل ملاحظه­ ای روی پوره­ ها و حشرات کامل شپشک آردآلود چای داشتند، این حشره ­کش ­ها می­ توانند در مدیریت تلفیقی شپشک آردآلود چای مدنظر قرار گیرند. https://iprj.guilan.ac.ir/article_7700_fbf5a4ce8edbe3ae6318758daf0b30e2.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 14 1 2024 05 21 Fumigant toxicity and antifeedant effects of rosemary essential oil against the flour beetle Tribolium confusum سمیت تدخینی و خواص ضد تغذیه‌ای اسانس رزماری روی شپشه آرد، Tribolium confusum 19 33 7703 10.22124/iprj.2024.26813.1561 FA عسگر عباداللهی گروه علوم گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی مغان، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Journal Article 2024 02 20 The flour beetle (<em>Tribolium confusum</em> du Val) is one of the most important coleopteran pests on stored products, especially cereal grains and flour. Frequent application of chemical pesticides in insect pest management has resulted in numerous side effects such as environmental contamination, threat to human health and non-target organisms, and the development of pest resistance. In the present study, the fumigant toxicity and anti-nutritional effects of rosemary essential oil on flour beetle adults were investigated. Due to the relationship between the chemical compositions of essential oils with their biological effects, the compounds of rosemary essential oil were studied by gas chromatography-mass spectrometry. Rosemary essential oil was rich in terpenic compounds, including the hydrocarbon monoterpenes (28.72%), monoterpenoids (57.03%), hydrocarbon sesquiterpenes (3.09%), and sesquiterpenoids (3.25%). The concentration of 73.5 µl/l air of essential oil caused 90.0% mortality of the pest after 24 h, which was increased to 100% by 48 h. The use of 24-h LC₄₀ and LC₅₀ values of essential oil, respectively equal to 26.7 and 35.5 µl/l air, reduces the nutritional indices of the pest, including consumption index, relative consumption rate, and relative growth rate after 5 and 10 days. In addition, the feeding deterrence index of the mentioned values was estimated at 40.7 and 45.9% after 5 days and 53.4 and 59.5% after 10 days, respectively. Therefore, rosemary essential oil can be introduced as one of the available and efficient agents in the management of flour beetle for further research. شپشه آرد (<em>Tribolium confusum</em> du Val) یکی از مهم ­ترین سخت ­بالپوشان آفات محصولات انباری به ­خصوص دانه­ های غلات و آرد است. استفاده مکرر از آفت­ کش ­های شیمیایی در مدیریت حشرات آفت آثار ثانویه بی شماری مانند آلودگی محیط زیست، تهدید سلامتی انسان و موجودات غیرهدف و توسعه مقاومت آفات را در پی داشته است. در پژوهش حاضر، سمیت تدخینی و تاثیر ضد تغذیه ­ای اسانس رزماری روی حشرات کامل شپشه آرد بررسی شد. به­ دلیل ارتباط اجزای شیمیایی اسانس­ های گیاهی با خواص زیستی آن­ها، ترکیبات اسانس رزماری با استفاده از گاز کروماتوگرافی-طیف­ سنج جرمی بررسی شد. اسانس رزماری سرشار از ترکیبات ترپنی شامل مونوترپن ­های هیدروکربنه (72/28 درصد)، مونوترپنوئیدها (03/57 درصد)، سسکوئی­ترپن­ های هیدروکربنه (09/3 درصد) و سسکوئی­ترپنوئیدها (25/3 درصد) بود. غلظت 5/73 میکرولیتر بر لیتر هوا از اسانس موجب تلفات 0/90 درصدی آفت بعد از 24 ساعت شد که طی 48 ساعت تا 100 درصد نیز افزایش پیدا کرد. استفاده از مقادیر LC₄₀ و LC₅₀ 24 ساعته اسانس رزماری (به ­ترتیب برابر با 7/26 و 5/35 میکرولیتر بر لیتر هوا) باعث کاهش شاخص ­های تغذیه­ ای آفت شامل شاخص مصرف، نرخ مصرف نسبی و نرخ رشد نسبی بعد از 5 و 10 روز شد. همچنین، شاخص بازدارندگی تغذیه ­ای مقادیر بیان­ شده به­ ترتیب 7/40 و 9/45 درصد بعد از پنج روز و 4/53 و 5/59 درصد بعد از 10 روز برآورد شد. بنابراین، اسانس رزماری می ­تواند به ­عنوان یکی از عوامل در دسترس و کارآمد در مدیریت شپشه آرد برای انجام پژوهش ­های تکمیلی معرفی شود. https://iprj.guilan.ac.ir/article_7703_a0ca78c5fffef1b9d3eb8aed444befb8.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 14 1 2024 05 21 Damage of yellow broad mite Polyphagotarsonemus latus on the lilac persimmon Diospyros lotus and introduction of associated natural enemies in Guilan province خسارت کنه پهن زردPolyphagotarsonemus latus روی خرمالوی وحشی Diospyros lotus و معرفی دشمنان طبیعی مرتبط با آن در استان گیلان 35 44 7723 10.22124/iprj.2024.27184.1569 FA جلیل حاجی زاده گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران رضا حسینی گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Journal Article 2024 04 09 During 2023, samples of leaves and branches of lilac<strong> </strong>persimmon (<em>Diospyros lotus</em> L.) infested with broad mites (Tarsonemidae) were collected from Rasht city, Guilan province. After preparation of microscopic slide from mite specimens, they were identified using reliable taxonomic references. <em>Polyphagotarsonemus latus</em> (Banks, 1904) was identified for the first time from Guilan province on<strong><em> </em></strong>lilac<strong> </strong>persimmon. The damage symptoms of this pest mite were observed in the form of deformity, curling, darkness, and thickening of leaves and deformity of branches and buds. The damage of this pest is severe on the branches and young leaves. This is the first report of the presence of yellow broad mite (<em>Polyphagotarsonemus latus</em>) on lilac<strong> </strong>persimmon in Iran. The following predator mites were also collected and identified in association<strong> </strong>with this pest mite on lilac<strong> </strong>persimmon. <strong>Mesostigmata, Phytoseiidae:</strong> <em>Euseius stipulatus </em>(Athias–Henriot, 1960), <em>Neoseiulus barkeri</em> Hughes, 1948, <em>Phytoseius plumifer</em> (Canestrini & Fanzago, 1876), <em>Transeius wainsteini</em> (Gomelauri, 1968);<strong> Prostigmata, </strong><strong>Cunaxidae</strong>: <em>Lupaeus<strong> </strong></em><em>martini</em> (Den Heyer, 1981); <strong>Trombidiidae: </strong><strong> </strong><em>Allothrombium pulvinum </em>Ewing, 1917. در سال‌ 1402 نمونه‌هایی از برگ و سرشاخه‌های خرمالوی وحشی (<em>Diospyros lotus</em> L.) آلوده به کنه ­های پهن خانواده تارسونمیده (Tarsonemidae) از شهرستان رشت، استان گیلان جمع ­آوری شدند. پس از تهیه اسلایدهای میکروسکوپی از نمونه ­ها­­، کنه­ ها با استفاده از منابع معتبر تاکسونومیک شناسایی شدند. برای اولین بار گونه <em>Polyphagotarsonemus latus</em> (Banks, 1904) از روی خرمالوی وحشی از استان گیلان شناسایی شد. علائم خسارت این کنه به صورت بدشکلی، پیچیدگی، تیره و ضخیم شدن برگ و بدشکلی سرشاخه‌ها و جوانه­ ها مشاهده شد. خسارت این آفت روی سرشاخه‌ها‌ و برگ­های جوان بسیار شدید است. این اولین گزارش از وجود کنه پهن زرد (<em>Polyphagotarsonemus latus</em>) روی خرمالوی وحشی در ایران است. همچنین، کنه­ های شکارگر زیر نیز همراه با این کنه آفت از روی خرمالوی وحشی جمع ­آوری و شناسایی شدند. <strong>Mesostigmata, Phytoseiidae:</strong> <em>Euseius stipulatus </em>(Athias–Henriot, 1960), <em>Neoseiulus barkeri</em> Hughes, 1948, <em>Phytoseius plumifer</em> (Canestrini & Fanzago, 1876), <em>Transeius wainsteini</em> (Gomelauri, 1968);<strong> Prostigmata, </strong><strong>Cunaxidae</strong>: <em>Lupaeus<strong> </strong></em><em>martini</em> (Den Heyer, 1981); <strong>Trombidiidae: </strong><strong> </strong><em>Allothrombium pulvinum </em>Ewing, 1917. https://iprj.guilan.ac.ir/article_7723_ccf827eefc05d1c874c83a6ee9e4e1f7.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 14 1 2024 05 21 Microencapsulation of Pseudomonas fluorescens bacteria with silica/zinc oxide nanoparticles and its effect on tomato and some biological parametrs of Tuta absoluta ریزپوشانی باکتری Pseudomonas fluorescens همراه با نانوذرات اکسید روی/سیلیس و تاثیر آن بر گیاه گوجه فرنگی و برخی از فراسنجه های زیستی Tuta absoluta 45 60 7752 10.22124/iprj.2024.26991.1565 FA الهه تمنادار گروه گیاه‌پزشکی دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان، ایران شهناز شهیدی نوقابی گروه گیاه‌پزشکی دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان، ایران روح الله صابری گروه گیاه‌پزشکی دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان، ایران Journal Article 2024 03 12 Using microcapsulation in formulation of biological agents such as antagositic bacteria plays an important role in increasing the efficiency and stability of these agents in the adverse environmental conditions. In the present study, the effect of encapsulation of <em>Pseudomonas fluorescens</em> VUPF5 bacteria with alginate-whey protein and silica and zinc oxide nanoparticles was investigated on some important elements of the tomato plant, the number of eggs, oviposition period and the Longevity of the tomato moth <em>Tuta absoluta </em>Meyrick (Lepidoptera: Gelechidae). Greenhouse experiments were carried out at 27±2 °C, relative humidity of 60±5% and photoperiod of 16:8 h light:dark. The amount of some importatnt nutrients in tomato plant were measured in four treatments including: 1) plant treated with capsulated bacteria, 2) plant treated with zinc oxide + silica nanoparticles, 3) plant treated with uncoated bacteria, and 4) plant treated with water + alginate + whey protein (control). The results indicated that treatment of the plants with the capsulated bacteria caused an increase of  10.2, 13.8 and 1.6 times the amount of phosphorus, potassium and iron elements respectively compared to control plants, Moreover, length of the adult pre-oviposition period (APOP), the total pre-oviposition period (TPOP), and the Longevity were longer in the insects were fed on the plants treated with the capsulated bacteria. But, the number of eggs were fewer compared with insects fed on the control plants. The results showed that the bacteria improved plant growth and increased its resistance against <em>T. absoluta</em>. استفاده از ریزپوشانی در فرموله­ کردن عوامل زیستی مانند باکتری‌های آنتاگونیست نقش مهمی در افزایش کارایی و ماندگاری این عوامل در شرایط نامساعد محیطی دارد. در این تحقیق، تاثیر کپسوله کردن باکتری <em>Pseudomonas fluorescens</em> UPF5 با آلژینات-وی پروتئین به همراه نانوذرات اکسید سیلیس و روی بر بعضی عناصر مهم گیاه گوجه‌فرنگی، تعداد و طول دوره تخم‌گذاری و طول دوره زندگی شب‌پره مینوز گوجه‌فرنگی <em>Tuta</em> <em>absoluta</em> Meyrick (Lepidoptera: Gelechidae) بررسی شد. آزمایش‌های گلخانه‌ای در شرایط دمایی 2±27 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 5 ± 60 درصد و دوره نوری 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی صورت گرفت. تعیین مقدار برخی عناصر مهم در گیاه گوجه فرنگی در چهار تیمار شامل: 1) گیاه تیمار شده با باکتری کپسوله‌شده، 2) گیاه تیمار شده با نانوذرات اکسید روی+سیلیس، 3) گیاه تیمار شده با باکتری فاقد پوشش و 4) گیاه تیمار شده با آب + آلؤینات + وی پروتئین (شاهد) انجام شد. نتایج نشان داد که تیمار گیاه با باکتری کپسوله‌شده باعث افزایش به ­ترتیب 2/10، 8/13 و 6/1 برابری میزان عناصر فسفر، پتاسیم و آهن نسبت به میزان این عناصر در گیاه شاهد شد. علاوه بر این، طول دوره قبل از تخمگذاری بالغ (APOP)، کل دوره قبل از تخمگذاری (TPOP) و طول عمر در حشراتی که روی گیاهان تیمار شده با باکتری کپسوله‌شده تغذیه شدند بیشتر بود؛ اما تعداد تخم ها در مقایسه با حشرات تغذیه شده از گیاهان شاهد کمتر بود. نتایج نشان داد استفاده از باکتری‌ باعث بهبود رشد گیاه و افزایش مقاومت آن در برابر <em>T. absoluta </em><em> </em>شد. https://iprj.guilan.ac.ir/article_7752_8d7d072c06a4bb4eaeb771ddd8ae33b3.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 14 1 2024 05 21 Effect of cold storage on biological and morphological characteristics of the parasitoid wasp, Aenasius bambawalei (Hym.: Encyrtidae) تاثیر ذخیره‌سازی در سرما بر ویژگی‌های زیستی و مرفولوژیکی زنبور پارازیتوئید Aenasius bambawalei (Hym.: Encyrtidae) 61 72 7774 10.22124/iprj.2024.27090.1568 FA نوشین زندی سوهانی گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران ابراهیم تامولی طرفی گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Journal Article 2024 03 28 Cold storage is a valuable technique for extending the survival time of parasitoid wasps, but it may have a detrimental impact on their survival and successful oviposition. In this study, we investigated the effect of cold storage of the larval and pupal stages of <em>Aenasius bambawalei</em> at 4°C for two and four weeks on their post-storage developmental time, adult emergence and longevity, female sex ratio, and morphometric characteristics. The highest emergence rate (72%) was observed in pupae after two weeks of cold treatment. In females, the shortest (8.40 days) and the longest (11.40 days) developmental time were seen in pupae and larvae exposed to two weeks of cold treatment, respectively. This trend was also similar in males, and the pupae and larvae subjected to two weeks of cold treatment showed the shortest (10 days) and the longest (11.8 days) developmental period, respectively. The sex ratio and adult longevity decreased significantly with the increase of immature stages’ cold storage period. Additionally, the length of the hind tibia and antennae decreased compared to the control. Based on these findings, we recommend two weeks of <em>A. bambawalei</em> pupae cold storage to increase the survival time of the parasitoid, as cold storage of larvae as well as long period cold storage of pupae, may have negative effects on the adult's fitness. نگهداری در سرما یک روش مفید برای افزایش دوره زنده ­مانی زنبورهای پارازیتوئید محسوب می­شود، هرچند ممکن است بر توانایی زنده­ مانی و تخمریزی موفق آنها تاثیر منفی داشته باشد. در این مطالعه تاثیر نگهداری مراحل زیستی لارو و شفیره زنبور پارازیتوئید <em>Aenasius bambawalei</em> در دمای 4 درجه سلسیوس به مدت دو و چهار هفته بر طول دوره رشدی، نرخ ظهور و طول عمر افراد بالغ، نسبت جنسی و مشخصات مرفومتریک آنها مورد بررسی قرار گرفت. بیشترین میزان ظهور حشرات بالغ (72%) در شفیره‌هایی که به مدت دو هفته در سرما نگهداری شدند مشاهده شد. در ماده ­ها کوتاه ترین (4/8 روز) و طولانی ­ترین (4/11 روز) طول دوره رشدی پس از نگهداری در سرما، به­ ترتیب در شفیره و لاروهای سن ­آخرکه به­ مدت دو هفته درسرما نگهداری شده بودند، مشاهده شد. این روند در نرها نیز مشابه  بود و شفیره ­ها و لاروهایی که به مدت دو هفته معرض سرما نگهداری شده بودند، به ­ترتیب کوتاهترین (10 روز) و طولانی­ ترین (8/11 روز) طول دوره رشدی را نشان دادند. نسبت جنسی  و طول عمر افراد بالغ با افزایش طول دوره سرمانگهداری مراحل نابالغ به طور معنی ­داری کاهش یافت. همچنین طول ساق پای عقب و طول شاخک در مقایسه با تیمار شاهد کاهش نشان داد. براساس این نتایج، سرمانگهداری شفیره ­ها به مدت دو هفته برای افزایش زنده ­مانی حشرات بالغ توصیه می­ شود؛ زیرا نگهداری طولانی­ مدت شفیره­ ها و همچنین نگهداری مرحله لاروی زنبور پارازیتوئید <em>A. bambawalei</em> در سرما بر شایستگی ­های حشرات بالغ تاثیر منفی دارد.   https://iprj.guilan.ac.ir/article_7774_8e5b47cd8ffbce8f9cd18715f5cee50e.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 14 1 2024 05 21 Investigating the efficacy of some botanical and chemical insecticides on first-season sucking pests in cotton fields بررسی کارایی چند حشره کش گیاهی و شیمیایی روی آفات مکنده اول فصل در مزارع پنبه 73 86 7781 10.22124/iprj.2024.27113.1567 FA مجید محمودی بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، داراب، ایران غلامرضا گل محمدی بخش تحقیقات حشره شناسی کشاورزی، مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Journal Article 2024 03 27 The purpose of the current research is treatment of cotton seeds with appropriate pesticides and foliar application with<strong> </strong>plant compounds in a way that be effective in control of first-season sap sucking pests in cotton fields. This experiment was designed to study the effect of several treatments including: 1-seed treatment with Thiamethoxam (Cruiser^®), 2-seed treatment with Thiodicarb (Larvin^®), 3-seed treatment with Imidacloprid (Gaucho^®), 4-foliar application of insecticidal soap containing coconut oil (Palizin^®), 5-foliar application of botanical insecticide containing pepper extract (Tondexir^®), 6-foliar application of imidacloprid (Confidor^®), and 7-control for control of first-season sap sucking pests in cotton fields. This research was carried out in a randomized complete block design with five replications at Darab Agricultural Research Station during two years (2020 and 2021). Seed treatments with Larvin^® and Gaucho^® were applied only in the second year of experiment. The results of the first year of the experiment showed that the cotton seed treatment with Cruser^® kept the cotton seedlings free from the cotton aphid (<em>Aphis gossypii</em> Glover) until one month after the sowing date compared to other treatments that were applied as foliar spraying. The results of statistical analysis 41 days after sowing date showed that the most effective control method of onion thrips (<em>Thrips tabaci</em> Lindeman) is seed treatment with Cruiser^®. The results of the second year of the experiment showed that Cruzer^®, Larvin^®, and Gaucho^®, which were impregnated with cotton seeds, caused a significant decrease in the population density of cotton whitefly nymph [<em>Bemisia tabaci</em> (Gennadius)] until the end of the sampling period (41 days after sowing date). Foliar spraying of seedlings with herbal compounds (Palizin^® and Tondexir^®) in both years initially had a significant effect on reducing the population of aphids and whiteflies, but with increase of the time, their effect was less than other treatments. Based on the results of the present research, seed treatment with Cruzer^® not only offers more control against cotton seedling sucking pests (onion thrips, cotton aphid and cotton whitefly), but also can be a better option in terms of economy, user's health and environmental effects. هدف تحقیق حاضر تیمار بذر پنبه با آفت‌کش و محلول پاشی گیاهچه با ترکیبات گیاهی مناسب است به نحوی که در کنترل آفات مکنده اول فصل در مزارع پنبه موثر باشد. در این پژوهش تاثیر تیمارها‌ شامل:  1-تیمار بذر با تیامتوکسام (کروزر^®)، 2-تیمار بذر با تیودیکارب (لاروین^®)، 3-تیمار بذر با ایمیداکلوپرید (گائوچو^®)، 4-محلول­پاشی صابون حشره‌کش حاوی روغن نارگیل (پالیزین^®)، 5-محلول­پاشی حشره‌کش گیاهی حاوی عصاره فلفل (تنداکسیر^®)، 6-محلول­پاشی ایمیداکلوپراید (کنفیدور^®) و 7-شاهد، بر آفات مکنده اول فصل گیاهچه پنبه بررسی شد. این بررسی در قالب طرح آزمایشی بلوک‌های کامل تصادفی با پنج تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی داراب طی دو سال (1399 و 1400) انجام شد. تیمار دوم و سوم فقط در سال دوم آزمایش به کار رفتند. نتایج سال اول نشان داد که تیمار بذر پنبه با کروزر^® نسبت به دیگر تیمارها که به‌صورت محلول‌پاشی به کار رفتند، گیاهچه پنبه را تا یکماه بعد از کاشت، عاری از شته پنبه (<em>Aphis gossypii</em> Glover) نگه داشت. نتایج تجزیه آماری 41 روز بعد از کاشت نشان داد مؤثرترین روش کنترل تریپس پیاز (<em>Thrips tabaci</em> Lindeman) مربوط به تیمار بذر با کروزر^® است. نتایج سال دوم آزمایش نشان داد که تیمار بذور پنبه با حشره‌کش‌های کروزر^®، لاروین^® و گائوچو^® باعث کاهش معنی‌دار تراکم جمعیت پوره سفیدبالک پنبه [<em>Bemisia tabaci</em> (Gennadius)] تا انتهای دوره نمونه‌برداری (41 روز بعد از کاشت) شد.<strong> </strong>محلول ­پاشی گیاهچه با ترکیب‌های گیاهی (پالیزین^® و تنداکسیر^®) در هر دو سال در ابتدا اثر معنی­ داری بر کاهش جمعیت شته و سفیدبالک گذاشتند، ولی با افزایش زمان نسبت به دیگر تیمارها اثر آنها کمتر شد. بر اساس نتایج پژوهش حاضر، تیمار بذر با کروزر^® نه­ تنها باعث کنترل بیشتر آفات مکنده گیاهچه پنبه (تریپس پیاز، شته پنبه و سفیدبالک پنبه) شد، بلکه از لحاظ اقتصادی، سلامتی کاربر و اثرهای زیست­ محیطی نیز می‌تواند گزینه بهتری باشد. https://iprj.guilan.ac.ir/article_7781_c312428ccaf4476e6b833291d8c7c2a6.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 14 1 2024 05 21 Feasibility of producing blastospores of Beauveria bassiana on different liquid media and its pathogenicity against Tetranychus urticae under laboratory conditions امکان‌سنجی تولید بلاستوسپورهای قارچ بیمارگر Beauveria bassiana روی محیط‌های کشت مایع و ارزیابی میزان زهرآگینی آن نسبت به کنه تارتن دولکه‌ای Tetranychus urticae در شرایط آزمایشگاهی 87 98 7795 10.22124/iprj.2024.27403.1574 FA الهه حمزه ای گروه حشره‌شناسی و بیماری‌های گیاهی، دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران امین صدارتیان جهرمی گروه گیاه‎پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران کتایون خردمند گروه حشره‌شناسی و بیماری‌های گیاهی، دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2024 05 06 In the present study, the effects of different supplementary ingredients on blastospore production of entomopathogenic fungus <em>Beauveria bassiana</em> (Bals.) Vuill. Strain IRAN 1395C were evaluated. In the first step, effects of extracts of different agricultural products including rice bran, wheat bran, barley bran, maize bran, and potato waste on blastospore production were evaluated. Our findings revealed that the medium containing rice bran extract provides the best conditions for sporulation. Then, different supplementary proteins including whey, soybean, and egg white with a concentration of 4% were added into the rice bran medium, and their effects on blastospore production were investigated. Different proteins had no positive effects on sporulation. In the last step, effects of adding different chloride salts (KCl, MgCl₂, and CaCl₂) to the selected culture medium on the increase of blastospore production was studied. The results obtained indicated that use of calcium chloride (CaCl₂) had the highest effectiveness on blastospore production than other salts tested. Finally, the pathogenicity of blastospores obtained from liquid medium and conidia harvested from solid culture was compared on <em>Tetranychus urticae</em> Koch. The bioassay output revealed no statistical differences between the pathogenicity of blastospore obtained in liquid medium (LC₅₀ = 3.29 × 10⁶Blastospore/ml) with conidium produced in solid medium (LC₅₀ = 3.23 × 10⁶Conidium/ml). The present findings revealed that liquid media could be so helpful for developing mass rearing programs of <em>B. bassiana</em>. در پژوهش حاضر، تأثیر استفاده از مکمل‌های غذایی مختلف بر میزان تولید بلاستوسپور قارچ بیمارگر <em>Beauveria</em> <em>bassiana</em> (Bals.) Vuill. (جدایه IRAN 1395C) مورد بررسی قرار گرفت. در مرحله نخست، تأثیر عصاره فرآورده‌های کشاورزی مختلف مانند سبوس برنج، سبوس گندم، سبوس جو، سبوس ذرت و ضایعات سیب‌زمینی بر میزان تولید بلاستوسپور مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌های به‌دست آمده نشان داد که محیط حاوی عصاره سبوس برنج بهترین شرایط را برای اسپورزایی فراهم نمود. سپس، مکمل‌های پروتئینی مختلف مانند پودر آب پنیر، سویا و پودر سفیده تخم مرغ با غلظت ۴ درصد به محیط کشت‌ تهیه­شده از عصاره‌ سبوس برنج اضافه شده و تأثیر آن‌ها بر میزان تولید بلاستوسپور ارزیابی شد. استفاده از این مکمل‌ها تأثیر مثبتی در افزایش میزان تولید بلاستوسپور نداشتند. در مرحله پایانی، تأثیر افزودن نمک‌های کلرید مختلف (KCl، MgCl₂ و CaCl₂) به محیط کشت منتخب بر افزایش میزان تولید بلاستوسپور مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج به ­دست ­آمده نشان داد که استفاده از کلرید کلسیم (CaCl₂) در مقایسه با سایر نمک‌های مورد مطالعه اثربخشی بیشتری در افزایش میزان تولید بلاستوسپور داشته است. سرانجام، زهرآگینی بلاستوسپورهای به­ دست ­آمده در محیط مایع و کنیدیوم‌های برداشت­شده از محیط کشت جامد نسبت به کنه تارتن دولکه‌ای <em>Tetranychus urticae</em> Koch مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج حاصل از آزمون زیست‌سنجی نشان داد که قدرت زهرآگینی بلاستوسپورهای به ­دست ­آمده در محیط مایع (LC₅₀ = 3.29 × 10⁶Blastospore/ml) اختلاف معنی‌داری با کنیدیوم‌های تولید شده در محیط جامد (LC₅₀ = 3.23 × 10⁶Conidium/ml) ندارد. یافته‌های حاضر حاکی از آن است که محیط‌های کشت مایع می‌توانند در توسعه برنامه‌های تولید انبوه قارچ بیمارگر <em>B. bassiana</em> مورد استفاده قرار گیرند. https://iprj.guilan.ac.ir/article_7795_d3b3c7497b877dadf45741fb7c4016e3.pdf