دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 13 3 2023 11 22 The effect of cultivation of different cover crops in pear orchards in population regulation of pear psylla, Cacopsylla pyricola تاثیر کشت گیاهان پوششی مختلف در باغ های گلابی در تنظیم جمعیت پسیل گلابی، Cacopsylla pyricola 1 15 7189 10.22124/iprj.2023.25626.1535 FA سید علی اصغر فتحی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Journal Article 2023 09 23 Sowing cover crops is one of the agricultural practices in habitat management for enhancing the diversity of beneficial arthropods. In this study, the impact of sowing cover crops between the lines of pear trees, <em>Pyrus communis</em> L., was assessed on the densities and damage of the pear psylla, <em>Cacopsylla pyricola</em> (Förster), and natural enemies on the pear orchards over two growing seasons (2022 and 2023). Experimental cover crops were (1) red clover, <em>Trifolium pratense</em> L., (2) rosemary, <em>Rosmarinus officinalis</em> L., (3) canola, <em>Brassica napus</em> L., (4) mix cultivation clover-rosemary-canola, and (5) absence of cover crops (as control). The results indicated that the lowest densities of the eggs, nymphs, and adults, and the percent of infested leaves and fruits of the pear psylla per 30-cm branch were observed in the plots with mixed cultivation of clover-rosemary-canola. Moreover, the highest total abundance of predators was recorded in the mix of clover-rosemary-canola plots. Among the collected natural enemies, <em>Anthocoris nemoralis</em> (Fabricius), <em>Orius niger</em> (Wolff), <em>Hippodamia variegata</em> (Goeze), <em>Chrysoperla carnea</em> (Stephens), and <em>Episyrphus balteatus</em> De Geer, respectively indicated the higher abundance. The greatest values of the Shannon diversity index (<em>H΄</em> = 2.22 in 2022 and 2.20 in 2023) and the Pielou's evenness index (<em>J'</em> = 0.96 in two years) for the combination of predators were calculated in the mix clover-rosemary-canola plots. Therefore, it could be concluded that cultivating of the mix clover-rosemary-canola between pear trees results in the rise of diversity and abundance of predators and the reduction of pear psylla. کشت گیاهان پوششی یکی از روش­های رایج در مدیریت زیستگاه برای افزایش تنوع بندپایان مفید است. در پژوهش حاضر تأثیر کشت گیاهان پوششی بین ردیف­های درختان گلابی، <em>Pyrus communis</em> L.، در تراکم جمعیت و میزان خسارت پسیل گلابی، <em>Cacopsylla pyricola</em> (Förster)، و دشمنان طبیعی آن روی درختان گلابی طی دو سال متوالی 1401 و 1402 بررسی شد. گیاهان پوششی مورد آزمایشی شامل (1) شبدر قرمز، <em>Trifolium pratense</em> L.<em>،</em> (2) رزماری، <em>Rosmarinus officinalis</em> L. ، (3) کلزا، <em>Brassica napus </em><em>L.</em><em>، </em>(4) کشت مخلوط شبدر-رزماری-کلزا و (5) شاهد فاقد گیاهان پوششی بودند. نتایج نشان دادند که کمترین تراکم تخم­ها، پوره­ها و حشرات کامل پسیل گلابی و نیز درصد برگ­ها و میوه­های دارای علایم خسارت پسیل به ازای یک شاخه 30 سانتی­متری در کرت­های حاوی کشت مخلوط شبدر-رزماری-کلزا مشاهده شد. همچنین، بیشترین فراوانی کل شکارگرها در کرت­های حاوی کشت مخلوط شبدر-رزماری-کلزا ثبت شد. در بین شکارگرهای جمع­آوری شده گونه­های <em>Anthocoris nemoralis </em>(Fabricius)، <em>Orius niger </em>(Wolff)، <em>Hippodamia variegata</em><em> (Goeze)</em><em>، </em><em>Chrysoperla carnea </em><em>(Stephens)</em><em> </em><em>و</em><em> </em><em>Episyrphus balteatus </em>De Geer به­ترتیب فراوانی بیشتری داشتند. بیشترین مقدار شاخص تنوع شانون (22/2<em>H</em>΄ =  در سال 1401 و 20/2 در سال 1402) و شاخص یکنواختی پیلو (96/0 <em>J'</em> =  در هر دو سال مورد آزمایش) برای ترکیب گونه­های شکارگر پسیل گلابی در کرت­های حاوی کشت مخلوط شبدر-رزماری-کلزا محاسبه شد. بنابراین، می­توان نتیجه­گیری کرد که کشت مخلوط شبدر-رزماری-کلزا بین درختان گلابی موجب افزایش تنوع و فراوانی شکارگرها و کاهش جمعیت پسیل گلابی می­شود. https://iprj.guilan.ac.ir/article_7189_c7e3a5275a480d0f358c4d45291dbde8.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 13 3 2023 11 22 Insecticidal and repellency properties of apple of sodom, Calotropis procera extract on greenhouse whitefly خاصیت حشره کشی و دورکنندگی عصاره استبرق، Calotropis procera روی سفیدبالک گلخانه 17 26 7203 10.22124/iprj.2023.25732.1536 FA فائزه باقری بخش گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، فارس، ایران زهرا نوری ده بزرگ بخش گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، فارس، ایران Journal Article 2023 10 07 Indiscriminate use of chemical insecticides has caused the outbreak and resistance of pests. Plant extracts can be a suitable alternative to common pesticides today. In this research, the lethality effect of <em>Calotropis procera</em> plant extract was tested by the contact method (leaf dipping) on different biological stages (first-instar nymphs and adults) on the greenhouse whiteflies, as well as the repellent effect of the extract on same-age adults in two times, consist of six and 24 hours after treatment. The experiment was conducted based on a completely randomized design with five concentrations of plant extract in four replications and 20 same-aged individuals in each replicate (for the lethality test (and 50 same-age adults (for the repellency test (in different concentrations. In these experiments, mortality of first instar nymphs was checked after 24 and after 72 hours for adult forms. The lethal concentration of 50% on the first instar nymphs and adults were 8805.110 and 7281.697 mg/L, respectively. According to the results, this extract was a lethal compound for both tested instars of greenhouse whitefly. Also, the repellent concentration of 50% of this extract was estimated at 1902.593 mg/L in adults. The repellency effect was also significant. The results show that with an increase in concentration, mortality and repellency will increase and this extract has insecticidal and repellency properties. با توجه به استفاده بی‌رویه از آفت‌کش‌های شیمیایی که منجر به مشکلاتی مانند مقاومت آفات به آفت‌کش‌ها و طغیان آنها شده است، استفاده از ترکیبات کم‌خطر جایگزین مانند استفاده از عصاره‌های گیاهی می‌تواند مورد توجه قرار گیرد. در این پژوهش اثر کشندگی عصاره گیاه استبرق (Aiton)  <em>Calotropis procera</em> به روش تماسی (غوطه‌وری برگ) روی مراحل مختلف زیستی (پوره سن یک و حشره کامل) سفید بالک گلخانه بررسی شد؛  همچنین اثر دورکنندگی تیمار مورد مطالعه در دو بازه زمانی شش و 24 ساعته روی حشرات کامل آن سنجش شد. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج غلظت از عصاره گیاهی در چهار تکرار و در هر تکرار 20 فرد از مراحل زیستی هم‌سن (برای آزمایش کشندگی) و 50 حشره کامل هم‌سن (برای آزمایش دورکنندگی) در غلظت‌های مختلف انجام شد. در این آزمایش‌ها سفید بالک‌های گلخانه در مرحله زیستی پوره سن یک، 24 ساعت بعد از تیمار و مرحله زیستی حشره کامل، 72 ساعت بعد بررسی شدند. غلظت کشنده 50 درصد روی پوره سن یک و حشره کامل به ترتیب 110/8805 و 697/7281 میلی‌گرم بر لیتر محاسبه شد. بنابر نتایج، عصاره مذکور ترکیبی کشنده روی پوره سن یک و حشره کامل سفید بالک گلخانه بود. همچنین غلظت دورکننده 50 درصد این عصاره روی حشره کامل برابر با 593/1902 میلی‌گرم بر لیتر برآورد شد. همچنین این ترکیب برای حشرات کامل سفید بالک گلخانه بطور معنی‌داری دورکننده بود. نتایج حاصل بیانگر آن است که با افزایش غلظت، میزان تلفات و دورکنندگی نیز افزایش می‌یابد و این عصاره دارای خاصیت حشره‌کشی و دورکنندگی می‌باشد. https://iprj.guilan.ac.ir/article_7203_13b43f1c26a5354972602410967d79db.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 13 3 2023 11 22 Optimizing the spores persistence of two isolates of the entomopathogenic fungus, Beauveria bassiana, against ultraviolet radiation using nanocomposite formulation بهینه‌سازی پایداری اسپورهای دو جدایه از قارچ بیمارگر حشرات، Beauveria bassiana، در برابر تابش اشعه فرابنفش با استفاده از فرمولاسیون نانوکامپوزیت 27 42 7214 10.22124/iprj.2023.25524.1534 FA مائده رئوفی گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران 0009-0004-0432-3680 سید علی صفوی گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران مهدی محمودیان گروه نانوفناوری، دانشکده شیمی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Journal Article 2023 09 10 The entomopathogenic fungus <em>Beauveria bassiana</em> is an important and universal biological control agent that is used to control many important pests such as cabbage aphid <em>Brevicoryne brassicae</em>. Main limitation of the use of this fungus is environmental persistence to initiate epidemics in susceptible host populations. In this research, the lethal effects of two isolates of the entomopathogenic fungus on adults and second instar nymphs of cabbage aphid and the stability of the entomopathogenic fungus and its nanocomposite formulation against UV-C radiation were investigated. The LC₅₀ value of the cabbage aphid adults was equal to 2.5×10⁵in WE209 isolate and 9.8×10⁴ spores/ml in WE277 isolate. The LC₅₀ values in the second instar nymphs were 6.4×10⁵ and 3.2×10⁵ spores/ml, respectively. Spore germination after 2 and 3 h exposure to ultraviolet radiation equals to zero for both times in WE209 isolate and 6 and 32%, respectively in WE277 isolate. However, these values were 12% and 37% for WE209 and 65% and 38%, respectively for WE277 base on nanocomposite. These results showed that the nanocomposite of the entomopathogenic fungus <em>B. bassiana</em> based on montmorillonite/salep can be effectively used to increase the stability and as a result, increasing the virulence of the fungus. قارچ بیمارگر حشرات<em>Beauveria bassiana</em>  یک عامل کنترل بیولوژیک مهم و جهانی است که برای کنترل بسیاری از آفات مهم مثل شته مومی‌کلم <em>Brevicoryne brassicae</em> استفاده می‌شود. محدودیت عمده استفاده از این قارچ، پایداری محیطی برای شروع همه‌گیری در جمعیت­های میزبان حساس است. در پژوهش حاضر، کشندگی دو جدایه از قارچ بیمارگر حشرات <em>B. bassiana</em> روی حشرات کامل و پوره‌‌های سن دوم شته مومی‌کلم و پایداری قارچ بیمارگر حشرات و فرمولاسیون نانوکامپوزیت آن در برابر اشعه UV-C بررسی شد. مقدار LC₅₀ جدایه WE209 در ماده‌های بالغ شته مومی‌کلم برابر با 10⁵×5/2 و در جدایه WE277، 10⁴×8/9 اسپور بر میلی‌لیتر به دست آمد. مقادیر LC₅₀ قارچ روی پوره‌ سن دوم شته به­ترتیب 10⁵×4/6 و 10⁵×2/3 اسپور بر میلی‌لیتر بوده ‌است. درصد جوانه‌زنی اسپورهای قارچ هنگامی که 2 و 3 ساعت در برابر اشعه فرابنفش قرار داشتند، در جدایه WE209 در هر دو زمان برابر با صفر و در جدایه WE277 این مقدار به­ترتیب 32% و 6% بود. در حالی که در فرمولاسیون نانوکامپورزیت مبتنی بر قارچ این مقادیر به­ترتیب برای جدایه WE209، 37 % و 12% و برای جدایه WE277، 65 % و 38% بودند. این نتایج نشان داد که فرمولاسیون نانوکامپوزیت قارچ بیمارگر <em>B. bassiana</em><em> </em>مبتنی بر مونت موریلونیت/ثعلب با پوشش اسپورهای قارچ از آن در برابر اشعه فرابنفش محافظت کرده و پایداری آن را افزایش می‌دهد. https://iprj.guilan.ac.ir/article_7214_5b38dbad09b73d11c95a515479ddbeb9.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 13 3 2023 11 22 Effect of two pepper cultivars on biological and population growth parameters of Myzus persicae and functional response of Chrysoperla carnea in two soil and hydroponic cultivation systems تأثیر دو رقم گیاه فلفل روی پارامترهای زیستی و رشد جمعیت شته سبز هلو، Myzus persicae و واکنش تابعی بالتوری سبز،Chrysoperla carnea در دو نوع سامانه کشت خاکی و هیدروپونیک 43 61 7247 10.22124/iprj.2023.25485.1533 FA مریم الهی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران مهدی حسن پور دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0000-0002-5409-428X Journal Article 2023 09 05 In<strong> </strong>this study, the biological and population growth parameters of the green peach aphid, <em>Myzus persicae</em> Sulzer and the functional response of the green lacewing <em>Chrysoperla carnea</em> Stephens were investigated on two pepper cultivars (Jalapeno and Elegant) in two soil and hydroponic cultivation systems at 25±2 ˚C, 65±5 % RH and 16:8 (L:D) h. The highest values of intrinsic rate of increase (<em>r</em>) and net reproductive rate (<em>R</em>₀) of the aphid were estimated on Jalapeno in soil cultivation (0.281d^-1 and 62.89 per generation, resp.) and the lowest values were on Elegantin in hydroponic cultivation (0.174 d^-1 and 34.14 per generation, resp.). The third instar larvae of <em>C. carnea</em> exhibited functional response type II on all treatments.<strong> </strong>The attack rate (<em>a</em>) of predator varied from 0.0422 to 0.0674 h^-1 and handling time (<em>T_h</em>) ranged from 0.1915 to 0.2191 h on different treatments. The results revealed that cultivar Jalapeno in soil cultivation system, with the highest <em>r</em> value, is a relatively desirable cultivar for the growth and feeding of <em>M. persicae.</em> In contrast, cultivar Elegant in hydroponic cultivation system with the lowest value of <em>r</em> is less desirable for <em>M. persicae.</em> Also, according to the results of functional response, Elegant and Jalapeno in hydroponic cultivation, compared to the soil cultivation system, have more suitable quality for biological control of this pest.       در این تحقیق، پارامترهای زیستی و رشد جمعیت شته‌ سبز هلو،  <em>Myzus persicae</em>پرورش­یافته روی دو رقم فلفل الگانت و جلاپینو در دو نوع سامانه کشت خاکی و هیدروپونیک و واکنش تابعی لاروهای سن سوم بالتوری سبز <em>Chrysoperla carnea</em> نسبت به این آفت در دمای 2±25 درجه­ی سلسیوس، رطوبت نسبی 5±65 درصد و دوره­ نوری 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی مورد بررسی قرار گرفت. بیشترین مقدار نرخ ذاتی افزایش جمعیت (<em>r</em>) و نرخ خالص تولیدمثل (<em>R</em>₀) شته روی رقم جلاپینو در کشت خاکی (به­ترتیب 281/0 بر روز و 89/62 بر نسل) و کمترین مقدار آن­ها روی رقم الگانت در کشت هیدروپونیک (به­ترتیب 174/0 بر روز و 14/34 بر نسل) محاسبه شد. واکنش تابعی لارو سن سوم شکارگر نسبت به پوره­های این آفت در تمام تیمارها از نوع دوم به دست آمد. نرخ حمله­ (<em>a</em>) شکارگر در تیمارهای مختلف بین 0422/0 تا 0674/0 بر ساعت و زمان دستیابی (<em>T_h</em>) آن بین 1915/0 تا 2191/0 ساعت متغیر بود. نتایج نشان داد که رقم جلاپینو در کشت خاکی به علت دارا بودن بیشترین میزان <em>r</em> رقم مطلوب­تری برای نشوونما و تولیدمثل شته سبز هلو به حساب می­آید. در مقابل، رقم الگانت در کشت هیدروپونیک به دلیل دارا بودن کمترین میزان <em>r</em> از مطلوبیت کمتری برای شته سبز هلو برخوردار است. همچنین، با توجه به پارامترهای واکنش تابعی، به‌نظر می‌رسد ارقام الگانت و جلاپینو در کشت هیدروپونیک در مقایسه با کشت خاکی از کیفیت مناسب­تری برای اعمال کنترل بیولوژیک روی این آفت برخوردار می­باشند. https://iprj.guilan.ac.ir/article_7247_8844e96e9cbf6ece8043a58b6428f249.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 13 3 2023 11 22 Attraction of Orosanga japonicus (Melichar) to light traps and sticky color cards in citrus orchard جلب‌شوندگی زنجرک Orosanga japonicus به تله‌های نوری و کارت‌های رنگی چسبنده در باغ مرکبات 63 75 7288 10.22124/iprj.2023.25780.1538 FA مولود غلام زاده چیتگر بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران ابوذر ابوذری بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران شهرام شاهرخی خانقاه موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Journal Article 2023 10 17 The leafhopper, <em>Orosanga japonicus</em> )Melichar( upon sucking sap from the plant deposits a lot of honeydew on the leaves, attracts sooty mold, and blackens the leaves, fruits and branches. The use of monitoring and control methods is an urgent need because of lack of knowledge on the behavior of <em>O. japonicus</em>. Therefore, during the years 2021 and 2022, the attraction of this leafhopper was investigated to the sticky cards with various colors including white, yellow, red, blue, and green. Similarly, the light traps equipped with energy-efficient lamps of different spectrums such as UV, white, yellow, red, and green light was also considered for this investigation. The experiments were performed from the onset up to the end of this insect’s activity in citrus orchards. According to the results, <em>O. japonicus</em> adults were attracted and captured mostly by the UV light traps with means of 1437.3±89.7 and 299.6±18.2 in the first and second years of survey, respectively in comparison with other lamp colors used. On the other hand, the attraction of the leafhopper to the cards showed that the white and blue cards attracted more insects with means of 24.5±5.3 and 17.1±2.1 respectively in two-year of survey, compared to green, red, and yellow cards used. This preliminary information on population monitoring of this pest may pave the path for future management of <em>O. japonicus</em>. زنجرک‌<em>Orosanga japonicus </em>(Melichar)  با مکیدن شیره گیاهی و ترشح میزان زیادی مواد قندی روی برگ‌ها، موجب جلب قارچ دوده و سیاه شدن برگ، میوه و سرشاخه‌ها می‌شود. اطلاع از روش‌های پایش و کنترل با استفاده از ابزارهای جلب‌کننده، با توجه به عدم شناخت کافی از رفتار زنجرک<em>O. japonicus</em>  ضروری به نظر می‌رسد. بنابراین، طی سال‌های 1400 و 1401 جلب­شوندگی زنجرک به کارت‌های چسبنده با رنگ‌های سفید، زرد، قرمز، آبی و سبز و نیز به تله‌های نوری با لامپ‌های کم مصرف از طیف‌های مختلف نور فرابنفش، سفید، زرد، قرمز و سبز از زمان شروع تا پایان فعالیت آن در باغ مرکبات مورد بررسی قرار گرفت. طبق نتایج، حشرات کامل زنجرک<em>O. japonicus </em><em> </em>در تله نوری فرابنفش با میانگین‌های 7/89±3/1437 و2/18± 6/299 عدد به­ترتیب در سال‌های اول و دوم بررسی، نسبت به سایر رنگ‌های لامپ‌های به کار رفته بیشترین جلب و شکار را نشان دادند. همچنین، جلب‌شوندگی زنجرک به کارت‌های سفید و آبی رنگ به ترتیب با میانگین‌های 3/5±5/24 و 1/2±1/17 در دو سال بررسی، نسبت به کارت‌های رنگی سبز، قرمز و زرد بیشتر بود. این اطلاعات اولیه پایش جمعیت می‌تواند راهگشای مدیریت زنجرک <em>O. japonicus</em><em> </em>در<em> </em>آینده<em> </em>باشد. https://iprj.guilan.ac.ir/article_7288_b984e877c9c46d954194c0581b4de1cd.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 13 3 2023 11 22 Predation rate of Amblyseius swirskii (Acari: Phytoseiidae) on western flower thrips نرخ شکارگری کنه شکارگرAmblyseius swirskii (Acari: Phytoseiidae) روی تریپس غربی گل 77 89 7317 10.22124/iprj.2023.25863.1539 FA سجاد دلیر گروه حشره‌شناسی کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران مصطفی خنامانی گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران Journal Article 2023 10 23 <em>Amblyseius swirskii</em> Athias-Henriot is one of the major biological control agents used in biological control programs for a variety of pests. However, before using a natural enemy in a biocontrol program, it is essential to know its effectiveness. In this study, the age-stage, two-sex predation rate of <em>A. swirskii</em> was determined on <em>Frankliniella occidentalis </em>(Pergande) under laboratory conditions at 25 ± 1 °C, relative humidity of 60 ± 5%, and a 16: 8 h (L: D) photoperiod. The means and standard errors of the predation parameters were estimated using the bootstrap resampling procedure. According to the obtained results, the age-stage specific predation rate (<em>c_xj</em>) of female adulte of the predator was higher than the other stages. Their predation rates were zero for the non-predatory stages (e.g., egg and larva). The value of net predation rate (<em>C</em>₀), the mean number of prey consumed by an average individual predator during its entire life span, on <em>F. occidentalis</em> was 159.25 preys/predator. In addition, the value of finite predation rate (<em>ω</em>) and stable predation rate (<em>Ψ</em>) were 2.635 preys/predator/day and 2.208 preys/predator, respectively. The value of transformation rate (<em>Q_p</em>), the mean number of prey that a predator needs to consume to produce an offspring, was 8.39 prey. Consequently, the obtained results in this study could provide important information in the design of a comprehensive program for controlling <em>F. occidentalis</em> by predatory mite, <em>A. swirskii</em> on crops. کنه شکارگر <em>Amblyseius swirskii</em> Athias-Henriot یکی از مهمترین عوامل مهار زیستی مورد استفاده در برنامه کنترل بیولوژیک بسیاری از آفات می­باشد. به هر حال قبل از به کارگیری دشمنان طبیعی در برنامه­ کنترل بیولوژیک، دانستن چگونگی کارایی آن عوامل زیستی ضروری است. در این پژوهش نرخ شکارگری سن-مرحله رشدی دوجنسی کنه شکارگر <em>A. swirskii</em> روی تریپس غربی گل <em>Frankliniella</em> <em>occidentalis</em> (Pergande) در شرایط آزمایشگاهی با دمای 1± 25 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 5±60 درصد و دوره نوری16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی تعیین شد. میانگین و خطای معیار پارامترهای شکارگری با استفاده از روش بوت استرپ تخمین زده شد. بر اساس نتایج به دست آمده، نرخ شکارگری سنی-مرحله رشدی (<em>C_xj</em>) ماده بالغ شکارگر بیشتر از سایر مراحل رشدی بود. برای مراحل غیر شکارگری (تخم و لارو)، نرخ شکارگری صفر بود. نرخ خالص شکارگری (<em>C</em>₀)، میانگین تعداد شکار مصرف شده توسط هر فرد شکارگر در تمام طول عمر، روی تریپس گل 25/159 شکار/شکارگر بود. علاوه بر این، نرخ متناهی شکارگری (<em>ω</em>) و نرخ پایدار شکارگر (<em>Ψ</em>) به­ترتیب 635/2 شکار/شکارگر/ روز و 208/2 شکار/شکارگر/ روز بود. مقدار نرخ تبدیل (<em>Q_p</em>)، میانگین تعداد شکار مورد نیاز برای تغذیه به منظور تولید یک نتاج، برابر با 39/8 شکار بود. نتایج به دست آمده در این پژوهش می­تواند اطلاعات مهمی در طراحی یک برنامه جامع برای کنترل تریپس غربی گل توسط کنه شکارگر  <em>A. swirskii</em> روی محصولات فراهم آورد. https://iprj.guilan.ac.ir/article_7317_216b25db16ae75966b6f64aba68e3924.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 13 3 2023 11 22 Effect of salicylic acid and two pepper cultivars on population growth of Aphis gossypii (Hem.: Aphididae) اثر اسید سالیسیلیک و دو رقم فلفل روی رشد جمعیت شته جالیز،Aphis gossypii (Hem.: Aphididae) 91 102 7359 10.22124/iprj.2023.25934.1542 FA زبیده حسین نژاد گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران جبراییل رزمجو گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران سید علی اصغر فتحی گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران بهرام ناصری گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Journal Article 2023 11 04 The melon aphid, <em>Aphis gossypii</em> Glover is one of the most important pests in pepper fields and greenhouses, which is of special economic importance due to its wide distribution and large host range. In this research, biological and reprodutive parameters of <em>A.gossypii</em> on two pepper cultivars (Poblano and Paprika) treated with salicylic acid, were investigated at laboratory conditions (25 ± 2 ˚C, 65 ± 5 % RH, and a photoperiod of 16L: 8D h). According to the results, the use of salicylic acid in both cultivars had a significant effect on most of the demographic parameters of the <em>A.gossypii</em>, compared to the control (spraying with distilled water) and decreased its life span, life cycle length, and Survival. The lowest and highest lifespan were 5.91 days (salicylic acid treatment in Paprika) and 10.25 days (control treatment in Poblano), respectively. Also, the use of this hormone had a significant effect on the reducing gross reproductive rate (<em>GRR</em>), net reproductive rate (<em>R₀</em>), intrinsic rate of increase (<em>r</em>), and finite rate of increase (<em>λ</em>) of the aphid. The minimum and maximum values of <em>r</em>were obtained in salicylic acid treatment on Paprika and control treatment on Poblano (0.2570 and 0.4046 d^-1respectively). So, salicylic acid can considerably reduce biological and reprodactive parameters of <em>A.gossypii</em> in pepper and can be used in integrated pest management programs of melon aphid. شته جالیز، <em>Aphis gossypii </em>Glover<em> </em>یکی از مهم ترین شته‌های خسارت‌زا در مزارع و گلخانه‌های فلفل می‌باشد که به دلیل پراکنش وسیع و گستره میزبانی زیاد، از اهمیت اقتصادی ویژه‌ای برخوردار است. در این<strong> </strong>تحقیق پارامترهای زیستی و تولید‌‌مثلی شته جالیز روی دو رقم فلفل(پولانو و پاپریکا) تیمار شده با هورمون گیاهی اسید سالیسیلیک در شرایط آزمایشگاهی (دمای 25±2 درجه­ سلسیوس، رطوبت نسبی 65±5 درصد و دوره­ نوری 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی) قرار گرفت. بر اساس نتایج، استفاده از اسید سالیسیلیک در هر دو رقم مورد بررسی، تاثیر معنی­داری بر بیشتر پارامترهای دموگرافیک شته جالیز در مقایسه با شاهد (محلول‌پاشی با آب مقطر) داشت و طول عمر، طول چرخه زیستی، طول دوره پوره ­زایی، زادآوری و زنده‌مانی شته جالیز را کاهش داد. کمترین و بیشترین طول عمر به ترتیب 91/5 روز (تیمار اسید سالیسیلیک در رقم پاپریکا) و 25/10 روز (تیمار شاهد در رقم پوبلانو) بود. همچنین کاربرد این هورمون تاثیر بسزایی در کاهش پارامترهای نرخ ناخالص تولیدمثل (<em>GRR</em>)، نرخ خالص تولیدمثل (<em>R₀</em>)، نرخ ذاتی افزایش جمعیت(<em>r</em>)  و نرخ متناهی افزایش جمعیت (<em>λ</em>) آفت داشت. حداقل و حداکثر مقدار <em>r</em>، در تیمار اسید سالیسیلیک رقم پاپریکا و تیمار شاهد رقم پوبلانو (به ترتیب 2570/0 و 4046/0 بر روز) به دست آمد. بنابراین، استفاده از اسید سالیسیلیک می تواند پارامترهای زیستی و زادآوری شته جالیز را روی فلفل به میزان قابل توجهی کاهش دهد و در برنامه ­های مدیریت تلفیقی این شته به‌کار گرفته شود. https://iprj.guilan.ac.ir/article_7359_fbad4b10e11539f20635355a42c2e2fb.pdf