دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2538-6123 مقالات آماده انتشار 2026 07 30 Efficacy of marine, spinosad, and phosalone against European grapevine moth, Lobesia botrana and their side effects on Trichogramma brassicae and Chrysoperla carnea کارایی حشره‌کش های ماترین، اسپینوساد و فوزالون در کنترل کرم خوشه‌خوار انگور، Lobesia botrana و تعیین اثرات جانبی آن‌ها روی Trichogramma brassicae و Chrysoperla carnea 9798 10.22124/iprj.2026.32860.1676 FA کاظم محمدپور موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران ایران مظاهر یوسفی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران ایران مرتضی الهیاری مرکز تحقیقات آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران جلال شیرازی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران ایران فاطمه شفقی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران ایران Journal Article 2026 01 31 European grapevine moth <em>Lobesia botrana</em> is one of the most important pests of grapevine. Larvae of this pest in second and third generation cause economic damage by feeding on grape berries. The present study was conducted to introduce and replace new insecticides and to expand the range of effective insecticides for controlling this pest. The experiment was carried out in a randomized complete block design with four replicates in Markazi and Fars provinces. The treatments consisted of two concentrations of matrine (1.2 and 1.5 mL L⁻¹), phosalone (1.5 mL L⁻¹), spinosad (0.15 mL L⁻¹), and control. The efficacy of the treatments was evaluated based on the ratio of infested grape clusters to the total number of clusters per vine. The side effects of the tested insecticides on <em>Trichogramma brassicae</em> and the green lacewing, <em>Chrysoperla carnea</em>, were assessed under laboratory conditions using the standard methodology of the International Organization for Biological Control (IOBC). The results showed that seven days after spraying, the lowest percentage of cluster damage was recorded in the matrine treatment at 1.5 mL L⁻¹, which differed significantly from the other treatments. The percentage of cluster damage for the second and third generations in Markazi province was 0.11 and 7.95 percent, respectively, and in Fars province it was 14.7 and 8.70 percent, respectively. The assessment of the side effects of the evaluated insecticides on natural enemies indicated that matrine at a concentration of 1.2 mL L⁻¹ resulted in fewer negative impacts compared to the other insecticides. This insecticide was classified as slightly harmful to the egg, larval, and pupal stages of <em>T. brassicae</em> and moderately harmful to the adult stage. In addition, its effects on <em>C. carnea</em> were classified as slightly harmful. Overall, matrine at a concentration of 1.2 mL L⁻¹ can be recommended for the control of the European grapevine moth. کرم ‌خوشه‌خوار ‌انگور،<em>Lobesia botrana </em>، یکی از مهم‌ترین آفات انگور است. لاروهای این آفت در نسل دوم و سوم با تغذیه از حبه‌های انگور سبب خسارت اقتصادی می‌شوند. پژوهش حاضر به ­منظور معرفی و جایگزینی حشره‌کش‌های جدید و افزایش دامنه حشره‌کش‌های موثر در کنترل آفت در قالب طرح ‌بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در استان‌های مرکزی و فارس انجام شد. تیمارها شامل دو غلظت از حشره ­کش ماترین (1/2و 1/5در‌هزار)، فوزالون (1/5 در‌هزار)، اسپینوساد (0/15در‌هزار) و شاهد بودند. ارزیابی کارایی تیمار‌ها بر اساس نسبت خوشه‌های آلوده به تعداد کل خوشه‌های هر درخت تعیین شد. اثرات سوء حشره‌کش‌های بیان‌شده روی زنبور <em>Trichogramma brassicae</em> و بالتوری‌سبز <em>Chrysoperla carnea</em> با روش متعارف سازمان جهانی کنترل بیولوژیک (IOBC) در آزمایشگاه ارزیابی شد. نتایج نشان داد در تیمار ماترین 1/5در هزار در روز هفتم پس از سم‌‌پاشی، کمترین درصد خسارت خوشه مشاهده شد و از این نظر با سایر تیمارها اختلاف معنی‌دار داشت. درصد خسارت خوشه‌ها برای نسل دوم و سوم در استان مرکزی به‌ترتیب 0/11 و 7/95 درصد و در استان فارس به‌ترتیب 14/7و 8/70 درصد به‌دست آمد. ارزیابی اثرات جانبی حشره‌کش‌های مورد ‌بررسی بر دشمنان طبیعی نشان داد که تیمار ماترین با دز 1/2 در هزار در مقایسه با سایر حشره‌کش‌ها اثرات نامطلوب کمتری داشت. این حشره‌کش برای مراحل تخم، لارو و شفیره زنبور تریکوگراما در رده کم‌خطر و برای افراد بالغ در رده سمیت متوسط قرار گرفت. همچنین اثر آن بر بالتوری سبز کم‌خطر ارزیابی شد. به‌ طور کلی، ماترین با غلظت 1/2 در هزار علیه کرم‌خوشه‌خوار انگور قابل‌توصیه می‌باشد