دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 15 4 2026 02 20 New report of two parasitoid species of Eurytoma amygdali (Hym.: Eurytomidae) from Iran گزارش جدید دو گونه پارازیتویید زنبور مغزخوار بادامEurytoma amygdali (Hym.: Eurytomidae) از ایران 75 86 9508 10.22124/iprj.2026.32873.1675 FA مسعود تقی زاده بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران حسین لطفعلی زاده بخش تحقیقات رده بندی حشرات، موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران 0000-0002-7927-819X داود شیردل بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران Journal Article 2026 02 03 The almond seed wasp, Eurytoma amygdali Enderlein, is one of the most important pests of almond trees in Iran. This pest damages the crop by feeding on the kernels and causing premature fruit drop. Chemical control of this pest is difficult and costly due to the presence of larvae inside the hard shell of the fruit for most of the year and the gradual exit of adult insects, so other control methods are necessary. In this study, to identify parasitoids associated with the almond seed wasp and determine their relative abundance, fallen fruits from cultivated and wild almond trees, infested fruits during the growing season, and infested fruits remaining on trees at the end of the season were collected from various orchards in East Azerbaijan Province during 2022-2024. In the laboratory, infested almond fruits were placed in cylindrical plastic containers covered with fine mesh and kept under observation until parasitoid emergence. In this study four parasitoid species associated with the almond seed wasp were collected and identified including Gugolzia bademia Doğanlar (Pteromalidae), Aprostocetus bucculentus (Kostjukov) (Eulophidae), Eurytoma paramygdali Zerova & Fursov (Eurytomidae) and Exeristes roborator (Fabricius) (Ichneumonidae). Among them, E. paramygdali is reported here for the first time from Iran. E. roborator, previously recorded from Turkey as a parasitoid of the almond seed wasp, was reared for the first time from this host in Iran. A. bucculentus, with a relative abundance of 44.4%, was the dominant parasitoid species in the samplings, indicating its high potential for the biological control of almond seed wasp زنبور مغزخوار بادام Eurytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae) یکی از مهم‌ترین آفات درختان بادام در ایران است. این آفت با تغذیه از مغز دانه و ریزش میوه بادام باعث خسارت به این محصول می‌شود. کنترل شیمیایی این آفت به دلیل وجود لارو داخل پوسته سخت میوه در بیشتر طول سال و نیز خروج تدریجی حشرات کامل دشوار و پرهزینه است. بنابراین، نیاز به استفاده از سایر روش های کنترل می باشد. در این تحقیق برای شناسایی پارازیتوییدهای همراه زنبور مغزخوار بادام و تعیین فراوانی نسبی آن‌ها، میوه های ریخته‌شده پای درختان بادام اهلی و وحشی، میوه های آلوده در طول فصل زراعی و میوه های باقیمانده آلوده روی درخت در اواخر فصل زراعی از باغ های مختلف استان آذربایجان شرقی در طول سالهای 1403-1401 جمع آوری شدند. در آزمایشگاه، میوه های آلوده بادام داخل ظروف پلاستیکی استوانه‌ای شکل با دهانه پوشیده با توری ظریف قرار داده و تا خروج پارازیتوییدهای احتمالی نگهداری شدند. در این مطالعه، چهار گونه زنبور پارازیتویید از روی زنبور مغزخوار بادام شامل Gugolzia bademia Doğanlar (Pteromalidae)، Aprostocetus bucculentus (Kostjukov) (Eulophidae)، Eurytoma paramygdali Zerova & Fursov (Eurytomidae) و Exeristes roborator (Fabricius) (Ichneumonidae) جمع آوری و شناسایی شدند. از بین آنها، گونهE. paramygdali برای نخستین بار برای فون ایران گزارش می شود. گونه E. roborator که پیش از این از ترکیه از روی زنبور مغزخوار بادام گزارش شده بود، برای اولین بار از ایران روی این آفت پرورش داده شد. گونه A. bucculentus با 44/4% فراوانی، بالاترین فراوانی نسبی را بین زنبورهای پارازیتویید این آفت در نمونه برداری های انجام شده داشت که نشان دهنده قابلیت آن در کنترل زیستی زنبور مغزخوار بادام است.

https://iprj.guilan.ac.ir/article_9508_4206b843cf42a9038c56385db9b5387c.pdf