دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 15 4 2026 02 20 Sublethal effect of thermal stress on reproduction parameters and sexual attraction of Plodia interpunctella تأثیر زیرکشندگی تنش گرمایی بر فراسنجه‌های تولید مثلی و جلب جنسی Plodia interpunctella 59 73 9505 10.22124/iprj.2026.31811.1660 FA ندا لاجوردی گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران مرتضی موحدی فاضل گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران عارف معروف مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران Journal Article 2025 09 28 The present study was designed to evaluate the impact of minimal thermal stress on some reproductive activities of the Indian meal moth, Plodia interpunctella (Hübner, 1813). Adults at ages of one, three, and five days were exposed to a temperature of 44°C for 18 minutes. The results indicated a significant effect of thermal stress on male insects. The highest and lowest fertility were observed in three-day-old insects in the control and heat-stressed males (144.4 and 16 eggs respectively), representing approximately a 90% reduction in egg production. Additionally, the fecundity rate in the control treatment was 88±2%, while the lowest value in the heat-stressed male treatment was 42±12%. Heat treatments had no effect on mating frequency but influenced the duration of mating in 3-day-old insects. Furthermore, heat stress resulted in a 40-50% reduction in attraction to pheromone traps in wind tunnel. For instance, in the control and one-day-old heat-stressed male treatments, attraction rates were reported as 96.67 ± 3.3% and 53.33 ± 3.3%, respectively. According to the obtained results, the simultaneous 90% reduction in fertility and 58% reduction in egg hatching in the heat-stressed male treatment compared to the control led to a 96% decrease in net progeny. The results indicated that applying sublethal heat stress to adult Indian meal moths can disrupt reproductive activities and meanwhile reduce the number of offspring produced. تحقیق حاضر با هدف ارزیابی تاثیر گرمای حداقلی بر برخی از فعالیت‌های تولیدمثلی شب‌پره هندیPlodia interpunctella (Hübner, 1813) طراحی شد. حشرات کامل در سنین یک، سه و پنج روزگی به مدت 18 دقیقه در دمای 44 درجه سلسیوس قرار گرفتند. نتایج حاصل بیانگر تاثیر قابل توجه تنش گرمایی بر حشرات نر بود. بیشترین و کمترین میزان زادآوری در حشرات سه روزه تیمارهای شاهد و نرهای تنش‌دیده به‌ترتیب به میزان 144/4و 16 عدد تخم مشاهده شد که بیانگر کاهش حدود 90% در تخمگذاری است. همچنین میزان درصد بارآوری در تیمار شاهد به میزان 2±88 % و کمترین مقدار در تیمار نرهای تنش‌دیده به میزان 12±42% ثبت شد. تیمارهای گرمایی تاثیری بر فراوانی جفتگیری نداشتند، اما بر طول مدت جفتگیری در حشرات سه روزه تاثیرگذار بودند. همچنین تنش گرمایی، کاهش 40 تا 50% میزان جلب به سمت تله‌های فرمونی در درون تونل باد را نشان داد. به‌طوری‌که در تیمار شاهد و نرهای تنش‌دیده یک روزه درصد جلب به‌ترتیب 3/3±67/96% و 3/3±33/53% بود. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، کاهش همزمان 90% زادآوری و نیز 58% تفریخ تخم در تیمار نرهای تنش‌دیده در مقایسه با شاهد، کاهش 96% نتاج خالص را به همراه داشته است. نتایج حاصله بیانگر آن است که اعمال تنش حرارتی زیرکشنده بر حشرات کامل شب‌پره هندی می‌تواند علاوه بر ایجاد اختلال در فعالیت‌های تولید مثلی، کاهش نتاج تولیدی را به‌همراه داشته باشد.

https://iprj.guilan.ac.ir/article_9505_4e9e7e893aa079ddd99ec3fefa7610d1.pdf