دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2322-2409 15 2 2025 08 23 Age-stage two-sex life table of diamondback moth Plutella xylostella on four broccoli hybrids جدول زندگی دوجنسی سن-مرحله رشدی شب‌پره پشت‌الماسی Plutella xylostella روی چهار هیبرید کلم بروکلی 59 72 9039 10.22124/iprj.2025.30982.1643 FA سینا نعمتی‌پور گروه گیاه‌‌‌پزشکی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران آزاده کریمی ملاطی گروه گیاه‌‌‌پزشکی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران جمالعلی الفتی گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران 0000-0002-5485-8884 Journal Article 2025 06 21 The diamondback moth, <em>Plutella xylostella</em> (L.), has been known as the most serious pest of cruciferous plants worldwide. In the current research, the life table parameters of <em>P. xylostella</em><em> </em>were examined under laboratory conditions on four broccoli hybrids including Centauro, Summer king, Sakura, and BR3. The demographic parameters were analyzed based on the age-stage, two-sex life table theory. For the experiments, 60 to 80 eggs of the same age (less than 24 hours old) were utilized across various hybrids. The results indicated a significant difference in the total larval developmental time among four broccoli hybrids. Additionally, the total duration of pre-adult stages (from egg to adult emergence) exhibited a significant difference ranging from 15.120 day on BR3 to 16.086 day on summer king. While the adult pre-oviposition period (APOP) was not significantly affected by host plant hybrids, there was a significant difference in total pre-oviposition periods (TPOP). The minimum and maximum fecundity were evaluated to be 63.33 and 257.61 eggs, respectively, on Centauro and BR3. The net reproductive rate (<em>R</em>₀) varied significantly from 26.125 to 99.825 offsprings on different broccoli hybrids. The lowest and highest intrinsic rates of increase (<em>r</em>) were 0.182 and 0.249 day^-1 on Centauro and BR3, respectively. According to the results, the diamondback moth had a lower potential for population growth on Centauro in comparison to the other examined hybrids. The current findings will be useful for assessing the reproductive potential and population growth of <em>P. xylostella </em>on different broccoli hybrids to establish a sustainable management strategy.<br />. شب‌پره پشت<strong>‌</strong>الماسی یا بید کلم، <em>Plutella xylostella </em>(L.)، به عنوان جدی‌ترین آفت گیاهان تیره چلیپاییان در سرتاسر جهان شناخته شده است<strong>. </strong>در پژوهش حاضر، پارامترهای جدول زندگی <em>P. xylostella</em> در شرایط آزمایشگاهی روی چهار هیبرید کلم بروکلی شامل سنتائورو (Centauro)، سامرکینگ (Summer king)، ساکورا (Sakura) و BR3 بررسی شد. داده‌های جمعیت‌نگاری بر ‌اساس نظریه جدول زندگی سن-مرحله رشدی دوجنسی تجزیه و تحلیل شدند. برای انجام آزمایش، از 60-80 تخم هم‌سن (کمتر از 24 ساعت) روی هیبریدهای مختلف استفاده شد. بر اساس نتایج حاضر، کل دوره لاروی تفاوت معنی‌داری روی هیبریدهای مختلف داشت. همچنین، کل دوره پیش از بلوغ (تخم تا ظهور حشرات بالغ) اختلاف معنی‌داری نشان داد و از 15/120روز روی BR3 تا 16/086روز روی سامرکینگ نوسان داشت. اگرچه طول دوره پیش از تخم‌گذاری (APOP) تحت ‌تاثیر گیاه میزبان قرار نگرفت، اما در طول کل دوره پیش از تخم‌گذاری (TPOP) اختلاف معنی‌دار مشاهده شد. کمترین و بیشترین میزان باروری روی سنتائورو و BR3 به‌ترتیب با 63/33 و 257/61تخم به‌دست آمد. نرخ خالص تولیدمثل (<em>R</em>₀) به صورت معنی‌داری از 26/125 تا 99/825 نتاج روی هیبریدهای مختلف نوسان داشت. کمترین و بیشترین مقدار نرخ ذاتی افزایش جمعیت (<em>r</em>) به میزان 0/182 و 0/249 بر روز به‌ترتیب روی هیبرید سنتائورو و BR3 به‌دست آمد. بر اساس نتایج، شب‌پره پشت<strong>‌</strong>الماسی روی هیبرید سنتائورو پتانسیل افزایش جمعیت پایین‌تری در مقایسه با سایر هیبریدهای کلم بروکلی داشت. یافته‌های حاضر می‌تواند در ارزیابی پتانسیل تولیدمثلی و افزایش جمعیت آفت روی هیبریدهای مختلف کلم بروکلی به منظور ایجاد برنامه مدیریتی پایدار سودمند باشد. https://iprj.guilan.ac.ir/article_9039_769d434dd1d0c260e2bfc758d73eba6a.pdf