دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2538-6123 10 1 2020 05 21 Comparitive insecticidal effect of chlorantraniliprole, spirotetramat, dimethoate and diazinon on vegetable leaf miner (Liriomyza sativae) under greenhouse condition مقایسه‌ی تاثیر حشره‌کش‌های کلرانترانیلی‌پرول، اسپیروتترامات، دی‌متوآت و دیازینون روی مگس مینوز سبزی و جالیز (Liriomyza sativae) در شرایط گلخانه‌ 41 53 4105 10.22124/iprj.2020.4105 FA فاطمه گرایلی مرادی گروه گیاه‌پزشکی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران میرجلیل حجازی گروه گیاه‌پزشکی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2020 06 15 Vegetable leaf miner,<em>Liriomyza</em> <em>sativae </em>Blanchard (Diptera: Agromyzidae), is one of the most economically important pests of agricultural products, including vegetables and ornamentals. The larvae feed on leaf mesophyll and reduce photosynthesis and yield. Identifying more effective insecticides and choosing the suitable treatment method can be very important in managing this pest. In this study, the insecticidal effect of chlorantraniliprole, spirotetramat, dimethoate and diazinon were investigated on 1 ^st instar larvae of <em>L. sativae</em>. The study was conducted under greenhouse condition at 26 ± 2°C, 60 ± 10% RH and 16: 8 (L: D) h photoperiod. Preliminary experiments were performed to compare the insecticidal effects of leaf and root treatment of each insecticide. Leaf treatment was performed using leaf dipping method and soil treatment carried out by adding a certain amount of insecticide solution into the soil of each pot. Lethal concentrations were estimated for the treatments which caused higher mortality of the larvae. The results showed that only soil treatment of dimethoate (LC₅₀: 53.73 mg ai L^-1) was more effective than its leaf treatment (LC₅₀: 162.91 mg ai L^-1). The LC₅₀ values for leaf treatment of chlorantraniliprole, spirotetramat and diazinon were 0.24, 6.11 and 53.72 mg ai L^-1, respectively. Considering the results of the bioassays, treatment of plant leaves by chlorantraniliprole and spirotetramat, and treatment of plant soil by dimethoate are proposed as effective insecticides and suitable treatments to control this pest. مگس مینوز سبزی و جالیز، <em>Liriomyza</em> <em>sativae </em>Blanchard (Diptera: Agromyzidae)، ، از نظر اقتصادی یکی از مهم­ترین آفات محصولات کشاورزی از جمله سبزی و زینتی می­باشد. لاروهای این حشره از مزوفیل برگ تغذیه کرده و موجب کاهش فتوسنتز و محصول می­شوند. شناسایی حشره­کش­هایی با کارایی موثر و در عین حال انتخاب یک روش تیمار مناسب می­تواند در مدیریت این آفت اهمیت بسیاری داشته باشد. در این پژوهش، تاثیر حشره­کشی کلرانترانیلی­پرول، اسپیروتترامات، دی­متوآت و دیازینون روی لاروهای سن اول حشره­ی <em>L.</em> <em>sativae</em> مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش­ها در شرایط گلخانه­ای 2 ± 26 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 10±60 درصد و دوره­ی نوری 8 ساعت تاریکی و 16 ساعت روشنایی انجام ­شدند. آزمایش­های اولیه برای مقایسه­ی تاثیر حشره­کشی تیمار برگ و ریشه­ی هر یک از حشره­کش­ها انجام شد. برای تیمار برگ از شیوه­ی غوطه­ور کردن برگ استفاده شد و برای تیمار خاک نیز مقدار مشخصی از محلول حشره­کش در داخل خاک هر گلدان ریخته شد. تخمین غلظت­های کشنده برای تیمارهایی که دارای بیشترین تاثیر حشره­کشی بودند، انجام شد. نتایج نشان دادند که تنها تیمار خاک دی­متوآت (mg ai L^-1 73/53 : LC₅₀) موثرتر از تیمار برگ (mg ai L^-191/162 : LC₅₀) آن بود. مقادیر LC₅₀ برای تیمار برگ کلرانترانیلی­پرول، اسپیروتترامات و دیازینون به ترتیب 24/0، 11/6 و 72/53 میلی­گرم ماده موثر بر لیتر بودند. با در نظر گرفتن نتایج حاصل از زیست­سنجی­ها، تیمار برگ گیاهان با حشره­کش­های کلرانترانیلی­پرول و اسپیروتترامات و تیمار خاک گیاهان با حشره­کش دی­متوآت به عنوان حشره­کش­هایی موثر و روش­های تیمار مناسب برای کنترل این آفت پیشنهاد می­شوند. https://iprj.guilan.ac.ir/article_4105_b1dbf64d2bd60241c463d5f1eff00028.pdf