دانشگاه گیلان تحقیقات آفات گیاهی 2538-6123 7 4 2018 02 20 Evaluation of wheat genotypes resistance to the nymphs of sunn pest, Eurygaster integriceps (Hem.: Scutelleridae) in field conditions in Kurdistan province ارزیابی مقاومت ژنوتیپ‌های گندم نسبت به پوره‌های سن گندم (Eurygaster integriceps Put. (Hem.: Scutelleridae در شرایط مزرعه در استان کردستان 29 40 2745 10.22124/iprj.2018.2745 FA محمد صالح صالحی گروه گیاه‌پزشکی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران امین صادقی گروه گیاه‌پزشکی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران هدیه بدخشان گروه اصلاح نباتات، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران مصطفی معروفپور گروه گیاه‌پزشکی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران Journal Article 2018 03 18 Sunn pest, <em>Eurygaster integriceps</em>Puton (Hem: Scutelleridae) is one of the most important pests of wheat in Iran, which causes considerable annual quantitative and qualitative damages to the crop.In order to evaluate the resistance of wheat genotypes to the nymphs of Sunn pest, 25 endemic wheat genotypes were studied at the Agricultural Research Station, University of Kurdistan. The experiment was carried out in a random complete block design with three replications. The analysis of variance showed significant differences among the genotypes for the mortality of Sunn pest nymphs, the weight increase of the adults and the percentage of damaged seeds. In addition, the results of correlation analysis showed that there was a positive significant correlation between the percentage of damaged kernel and covering kernel by glume and glomels (P <0.01). However, there was no significant correlation between percentage of damaged kernel and other traits such as glume hairless, glume status and awn status. But the results showed that there was a negative and significant correlation between number of seeds per spike and total weight of insects (P <0.01). Over all, using a cluster analysis by Ward method and based on Euclidean distance, the genotypes were classified in three groups as: resistant, partly resistant and relatively susceptible. سن گندم یکی از آفات مهم گندم در ایران محسوب می­ شود و سالانه خسارت کمی و کیفی قابل‌توجهی به این محصول وارد می کند. به‌ منظور ارزیابی مقاومت ژنوتیپ‌های گندم نسبت به پوره­ های سن گندم، 25 ژنوتیپ گندم محلی در قالب طرح بلوک­ های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه کردستان مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین ژنوتیپ‌ها از لحاظ درصد تلفات پوره‌ها، میزان افزایش وزن حشرات و درصد سن زدگی در اثر تغذیه پوره­ های سن گندم تفاوت بسیار معنی ­داری وجود داشت. علاوه بر این، نتایج حاصل از تجزیه همبستگی نشان داد که بین درصد سن زدگی و پوشیدگی دانه توسط گلوم و گلومل همبستگی مثبت و معنی­ داری وجود دارد (P<0.01). بااین‌حال، بین درصد سن زدگی دانه و سایر صفات از جمله کرک­دار بودن گلوم، وضعیت پوشینه و ریشک­دار بودن ارقام همبستگی معنی­ داری مشاهده نشد؛ اما نتایج نشان داد بین تعداد دانه در سنبله و اضافه‌وزن حشرات کامل همبستگی منفی و معنی­ داری وجود دارد (P<0.01). در مجموع با استفاده از تجزیه خوشه‌ای به روش Ward و بر اساس فاصله اقلیدسی، 25 ژنوتیپ موردمطالعه در سه گروه مقاوم، به نسبت مقاوم و به نسبت حساس قرار گرفتند. https://iprj.guilan.ac.ir/article_2745_a553b5a0fb3a397cd20e243acb2b7796.pdf